74. rocznica wyzwolenia Stalagu 344 Lamsdorf. Były jeniec: "Trzeba zlikwidować nienawiść"

Krzysztof OgioldaZaktualizowano 
W uroczystościach pod Pomnikiem Martyrologii Jeńców Wojennych wzięli udział m.in. kombatanci, potomkowie jeńców, przedstawiciele władz rządowych i samorządowych uczniowie szkół i mieszkańcy Łambinowic.

Jako pierwszy przemówił blisko stuletni weteran wojenny i były jeniec Jarosław Furgała.

- Trzeba zlikwidować nienawiść – mówił. - Trzeba wcielić w życie zasadę „Kochaj bliźniego jak siebie samego”. O tę miłość zabiegać. walczyć. Taki wniosek nasuwa się w kontekście ostatniej wojny. Zginęło w niej 100 milionów ludzi. Te sto milionów osób, które nie wróciły do rodzin, do domu trzeba czcić. Tymczasem świętujemy co roku 8 maja Dzień Zwycięstwa. Jakie to zwycięstwo? Kto zwyciężył? W tym dniu trzeba pamiętać o ludziach, którzy oddali życie, nie wrócili do domu, nawet cmentarzy nie mają. A my wolimy odpalać fajerwerki…

Ze szczególnym wzruszeniem przemawiał Vaja Tordija, syn żołnierza Armii Czerwonej i jeńca Stalagu 344 Lamsdorf z Gruzji.

- Gruzja to jest mały kraj liczący ledwo 5 milionów ludzi. W wojnie z faszyzmem walczyło 700 tysięcy naszych najlepszych synów. Z tego 350 tysięcy młodych ludzi nigdy nie wróciło do domu. W tym mój niespełna 30-letni wówczas ojciec, który zmarł tutaj, na tej ziemi. Miałem pięć lat, gdy ojciecposzedł na wojnę w 1941 i nie wrócił. Została mama z czworgiem dzieci, bez żywiciela. Nie można było chodzić do szkoły. Mama była zmuszona oddać nas do domu dziecka. Wojna i nędza zabrała mi i dzieciństwo i młodość. Los ojca poznałem w 2017 roku. Kiedy przyjechałem do Łambinowic, byłem wstrząśnięty. Ale byłem także szczęśliwy, że po tylu latach udało mi się spełnić obowiązek syna i stanąć przy jego grobie.

O losach brytyjskiego jeńca, Wiliama Maya opowiadała jego córka, Sandra Anderson. Jej ojciec podczas pobytu w Lamsdorf pracował na kopalni, a potem jako murarz w obozie. Uczestniczył w marszu ewakuacyjnym w styczniu 1945. Głód, jakiego doświadczył w obozie, zostawił trwały ślad na jego psychice. Do końca życia (zmarł w Anglii w 1988) głaskał chleb, chodził do lokalnej piekarni wąchać jego zapach i nie pozwalał wyrzucać jakiejkolwiek żywności, nawet obierek po ziemniakach.

Właśnie jeńców rosyjskich (Russenlager) i angielskich (Brittenlager) wyzwolili żołnierze Armii Czerwonej 17 i 18 marca 1945 roku. Byli w większości w bardzo złym stanie. W obozie dla żołnierzy sowieckich śmiertelność sięgała wcześniej nawet stu osób dziennie. Z powodu wygłodzenia i chorób wielu zmarło wkrótce po odzyskaniu wolności.

- 74 lata temu nie było wiadomo – mówił dr Violetta Rezler-Wasielewska, dyrektor Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych – że wzniesienie, na którym dziś stoimy, kryje szczątki około 36 tysięcy ludzi. Pozbawieni nazwisk i odzieży zostali pogrzebani w upodleniu, warstwami, we wspólnych mogiłach. Mieli zostać zapomniani. To, że tu dziś jesteśmy, jest dowodem fiaska obłędnej i okrutnej ideologii, która stawiała jednych ludzi przed drugimi. Nasza obecność jest wyrazem naszej pamięci o tych, którzy w Stalagu 344 Lamsdorf zginęli i o tych, którzy go przeżyli. Dziękuję Państwu za to.

Hołd jeńcom oddali przedstawiciele dyplomatyczni Francji, Niemiec, Rosji i Rumunii. Przemówili także przedstawiciele władz rządowych i samorządowych oraz Magdalena Merta reprezentująca szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Za zmarłych jeńców Lamsdorf modlili się kapłani katolicki, ewangelicki i prawosławny oraz przedstawiciele Gminy Żydowskiej we Wrocławiu i środowiska muzułmanów.

Kompania reprezentacyjna uczestniczyła w Apelu Pamięci i oddała salwę honorową. Pod pomnikiem złożono wieńce i wiązanki kwiatów, zapalono znicze.

polecane: FLESZ: Wybory do Parlamentu Europejskiego. To musisz wiedzieć.

Wideo

Materiał oryginalny: 74. rocznica wyzwolenia Stalagu 344 Lamsdorf. Były jeniec: "Trzeba zlikwidować nienawiść" - Nowa Trybuna Opolska

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3