reklama

Baba na byku, gorzowska Elza i inne znane opolskie pomniki mają tego samego autora [zdjęcia]

Mirosław Dragon
Mirosław Dragon
Zaktualizowano 
Pomnik Powstańca Śląskiego w Zdzieszowicach. Jan Borowczak i Eugeniusz Kubów przy rzeźbie przygotowanej do odlewu w brązie. Z archiwum Jana Borowczaka
Zamiar wyburzenia pomnika w Gorzowie Śląskim wywołał protesty. Przypomniały też o autorze tego i wielu innych monumentalnych pomników - Jana Borowczaka. Dzisiaj wieczorem mieszkańcy Gorzowa Śląskiego urządzą pikietę w obronie gorzowskiej Elzy.

Dzisiaj o godz. 20.30 pod Pomnikiem Zwycięstwa i Pokoju mieszkańcy Gorzowa Śląskiego planują pikietę. Zapalą znicze pod monumentem, żeby uczcić pamięć żołnierzy walczących z faszyzmem, a także żeby zaprotestować przeciwko planom zburzenia Elzy.



Gorzowski pomnik ma zostać zburzony w ramach Ustawy dekomunizacyjnej. Instytut Pamięci Narodowego uznał, że monument upamiętnia Armię Czerwoną, a tym samym „upamiętnia armię komunistycznego państwa totalitarnego”.

Przeciwko tym planom głośno zaprotestowali potomkowie autora pomnika, rzeźbiarza Jana Borowczaka, a także mieszkańcy Gorzowa Śląskiego, którzy nazywają stojący w centrum miasta pomnik pieszczotliwie Elzą.

Protestujący argumentują, że Pomnik Zwycięstwa i Pokoju nie upamiętnia Armii Czerwonej, tylko żołnierzy walczących z faszyzmem, o czym głosi zresztą napis przy pomniku: „Bohaterom walk z faszyzmem, wyzwolicielom Ziem Piastowskich w 25. rocznicę wyzwolenia. Społeczeństwo Gorzowa Śląskiego - styczeń 1970 rok".

W obronie gorzowskiego pomnika wystąpiło także Muzeum Śląska Opolskiego.

Burmistrz Artur Tomala zwróci się do Instytutu Pamięci Narodowej o ponowną weryfikację gorzowskiego pomnika.
Rozważana jest modyfikacja napisu na tablicy, jeśli ona kłuje w oczy (zwłaszcza wspomnienie 25-lecia wyzwolenia). Chociaż obrońcy pomnika podkreślają, że chodziło o rocznicę zwycięstwa nad faszyzmem, nie wkroczenia Armii Czerwonej.

Autorem tego pomnika jest Jan Borowczak (1931-1984), wybitny opolski rzeźbiarz, który pochodził właśnie z Gorzowa Śląskiego.

Gorzowska Elza powstała w 1970 roku.
- Głównym wykonawcą był Jan Borowczak, ale pomagał mu jego brat Kazimierz, który był dyrektorem domu kultury w Gorzowie Śląskim - informuje burmistrz Artur Tomala.

Co ciekawe, gorzowski pomnik nie ma określonej nazwy własnej. W różnych miejscach określany jest nazwami: Pomnik Zwycięstwa i Pokoju, Pomnik Wyzwolenia lub Pomnik Bohaterów Walki z Faszyzmem.

Jan Borowczak był twórcą wielu monumentalnych pomników i rzeźb.

Jego najbardziej znanym dziełem jest Pomnik Bojownikom o Polskość Śląska Opolskiego w Opolu, zwana przez opolan Babą na byku.

Obie córki rzeźbiarza: Alina Borowczak-Grzybowska i Ewa Borowczak zaprotestowały przeciwko planom likwidacji pomnika. Wraz ze swoimi rodzinami zbierają podpisy pod petycją do wojewody opolskiego Adriana Czubaka. Zebrały już ponad 760 podpisów.

  • Pierwszym z dużych pomników autorstwa Jana Borowczaka to Pomnik Martyrologii Jeńców Wojennych w Łambinowicach. Powstał on w 1964 roku. Do realizacji Jan Borowczak zaprosił Jerzego Beskiego, Floriana Jesionowskiego i Mariana Nowaka. Betonowe pylony – znicze, z unoszącymi się na nich postaciami w metalu, stoją na terenie dawnego obozu w Łambinowicach.
  • Drugi to Pomnik Martyrologii Robotników Przymusowych w Blachowni Śląskiej koło Kędzierzyna Koźla. Nowatorska forma poziomej bryły pomnika w rytmicznych kanelurach ukazuje postacie ludzkie wyniesione z zapomnienia. Pomnik odlany został w betonie w 1967 roku.
  • Trzecim to odlany w betonie Pomnik Wyzwolenia, który stanął w Gorzowie Śląskim, rodzinnym mieście rzeźbiarza w 1970 roku. Orzeł w ręce przedstawionej na pomniku kobiety symbolizuje piastowską historię Ślaska, a trzy pylony w tle symbolizują trzy powstania śląskie.
  • Czwarty był Pomnik Bojownikom o Polskość Śląska Opolskiego w Opolu z 1972 roku. Postać kobiety w rozwianym płaszczu, stojąca na turze, zyskała nazwę Opolskiej Nike, a żartobliwie nazywana jest przez opolan Babą na byku. Pomnik w 2011 roku przeszedł remont i całkowitą renowacje.
  • Piąty jest odlany w brązie w 1973 roku Pomnik Matki Polki w Raciborzu. Nawiązuje on do klasycznych rzeźb antycznych.
  • Jako szósty z monumentalnych pomników Jana Borowczaka powstał Pomnik Powstańca Śląskiego w Zdzieszowicach w 1983 roku. Przedstawia postać powstańca. W tle postaci rysuje się kolista forma, symbol słońca z powstańczej pieśni „Już zachodzi czerwone słoneczko…”
  • Jest jeszcze pomnik siódmy, zrealizowany po śmierci Jana Borowczaka, którego jest on współautorem wraz z córką Aliną Borowczak-Grzybowską i Andrzejem Grzybowskim. Pomnik w Hołdzie Walczącym o Wolność Polski w latach 1939-1945 powstał w 1986 roku w Głubczycach. Częścią tego pomnika jest głowa żołnierza, wyrzeźbiona właśnie przez Jana Borowczaka.
  • Późniejsze rzeźby to żeliwna Łuczniczka w Niemodlinie i Pegaz w Lublinie. Jan Borowczak stworzył też liczne rzeźby portretowe, m. in. Mikołaja Kopernika, Fryderyka Chopina, Adama Mickiewicza, Jana Kochanowskiego.

Żłobki tylko dla szczepionych

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3