Bieg terminów urzędowych

Artykuł sponsorowany Stowarzyszenie Sursum Corda
Każda sprawa ma swój termin wyznaczony do jej załatwienia lub rozpatrzenia. Jak liczyć terminy, o których mowa w pismach urzędowych? Co jeśli termin wypada w dzień wolny od pracy i czy mamy realne możliwości na odzyskanie utraconych terminów i doprowadzenie naszej sprawy do końca?

W stosunkach administracyjnoprawnych termin ma istotne znaczenie prawne. Terminem nazywa się określone miejsce w czasie (data, godzina), z którego istnieniem przepisy prawa wiążą określone skutki prawne. Pojęciem terminu posługują się zarówno przepisy prawa materialnego jak i przepisy prawa procesowego. Od jego spełnienia uzależniona jest możliwość podjęcia skutecznej obrony interesu prawnego przez jednostkę.

Terminem materialnym jest okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego.
Uchybienie terminowi materialnemu wywołuje skutek prawny w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma przedmiotu postępowania administracyjnego, postępowanie nie może być wszczęte, a wszczęte jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu.

Terminem procesowym jest okres do dokonania czynności procesowej przez podmioty postępowania lub uczestników postępowania.
Uchybienie terminowi procesowemu wywołuje skutek w postaci uzależnienia skuteczności czynności procesowej od zachowania terminu.

Obliczanie terminów w Kodeksie postępowania administracyjnego oparte jest na następujących zasadach:

  1. Terminy liczone w dniach kończą się z upływem ostatniego dnia, z tym zastrzeżeniem że nie wlicza się tego dnia, w którym nastąpiło zdarzenie będące początkiem terminu, np. zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Dzień doręczenia (ogłoszenia decyzji) jest zdarzeniem będącym początkiem terminu, a więc zgodnie z art. 57 § 1 dnia tego nie uwzględnia się. Tak więc np. jeżeli otrzymano list we wtorek 10 dnia miesiąca, pierwszym dniem liczenia terminu będzie kolejny dzień, czyli środa 11 dnia miesiąca.
    Termin liczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia. Niezależnie od godziny zdarzenia, odebrania listu - termin biegnie od chwili zdarzenia oznaczonego w dniach i upływa z końcem dnia oznaczonego jako data końcowa.
    Przykład. List odebrano w środę o godzinie 18:30, wobec czego pierwszym dniem terminu będzie czwartek, a termin 7-dniowy zakończy się w kolejną środę o północy.
  2. Termin określony w tygodniach kończy się z upływem tego samego dnia w ostatnim tygodniu, który nazwą odpowiada początkowemu dniowi tygodnia.
    Przykład. Jeżeli termin 2-tygodniowy zaczął biec w piątek 1 lipca, termin upływa w piątek dnia 15 lipca o godzinie 24:00
  3. Termin określony w miesiącach kończy się z upływem dnia w ostatnim miesiącu, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdy takiego dnia w ostatnim miesiącu nie ma – w ostatnim dniu tego miesiąca.
    Przykład. Umowę zawarto 9 lipca z 2-miesięcznym czasem realizacji, zatem umowa powinna zostać zrealizowana do 9 września. Jeżeli jednak umowę zawarto 31 stycznia z 1-miesięcznym okresem realizacji umowy, to termin upływa 28 (lub 29) lutego, czyli ostatniego dnia miesiąca.
  4. Termin określony w latach liczy się podobnie jak w przypadku terminu określonego w miesiącach: kończy się z upływem tego dnia w ostatnim roku, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdy takiego dnia nie ma (zdarza się to w latach przestępnych w związku ze zmienną liczbą dni w lutym), datą końcową będzie ostatni dzień tego miesiąca.

    Przykład. Umowę zawarto 10 maja 2021 r. na dwa lata, termin upływa 10 maja 2023 r. Termin 3-miesięczny rozpoczęty 30 listopada upływa 28 (lub 29) lutego w zależności od tego, który z nich będzie ostatnim dniem miesiąca. Natomiast termin 3-miesięczny liczony od 29 lutego zakończy się nie w ostatnim dniu maja, lecz 29 maja.

Dzień ustawowo wolny od pracy oraz sobota przy obliczaniu terminu - w razie gdy koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy oraz sobotę za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następujący dzień powszedni.

W przypadku użycia terminów: początek miesiąca, środek miesiąca, koniec miesiąca - uznaje się, że początkiem miesiąca jest pierwszy dzień miesiąca, środkiem miesiąca jest piętnasty, a koniec miesiąca przypada natomiast na ostatni dzień danego miesiąca, czyli odpowiednio 28 lub 29 lutego, 30 lub 31, w zależności od długości miesiąca.

Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego - termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru lub nadane w placówce pocztowej.

Przywrócenie terminu - zgodnie z art. 58 k.p.a w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Jeśli potrzebujesz BEZPŁATNEJ porady prawnej lub mediacji – taką pomoc uzyskasz w Punktach Nieodpłatnej Pomocy Prawnej oraz Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego. Z nieodpłatnej pomocy skorzystać może każda osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej, w tym osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, niezatrudniające innych osób w ciągu ostatniego roku.

Każda osoba, która chce skorzystać z porady, powinna wcześniej umówić się na wizytę do konkretnego punktu, na konkretny dzień i godzinę.

Rejestracji można dokonać telefonicznie pod numerem (77)  54-11-356 w godzinach pracy Urzędu Miasta Opole. W celu uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej można umówić się na poradę również wysyłając email na adres npp@um.opole.pl lub rejestrując się na stronie np.ms.gov.pl.

Więcej informacji na temat nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego (w tym mediacji) na terenie Miasta Opole dostępne są na stronie internetowej Urzędu Miasta Opole:

https://bip.um.opole.pl/?id=40651

Dodaj ogłoszenie