reklama

Czy wiecie, co znaczą słowa: dyrdoń, fiśla czy hojwynder? Ten słownik to wyjaśni

Mirosław Dragon
Mirosław Dragon
Zaktualizowano 
- Przeglądając ten słownik, można sobie przypomnieć zapomniane już słowa - mówi Dorota Wons. fot. Mirosław Dragon
Dorota Wons, nauczycielka z Zębowic, wydała „Rolniczy słownik gwarowy”. Chciała ocalić słowa, które nieuchronnie zanikają.

Słownik właśnie został wydany dzięki dotacji z Unii Europejskiej. Można go dostać za darmo w starostwie powiatowym w Oleśnie oraz w Izbie Regionalnej w Zębowicach.

W niedzielę o 16.00 zaplanowano też spotkanie autorskie w Domu Spotkań w Zębowicach (o godz. 16:00). Tam także książka będzie dostępna.

Program spotkania autorskiego w Zębowicach w ramach cyklu „Historia Lokalna w powiecie oleskim”.
Program spotkania autorskiego w Zębowicach w ramach cyklu „Historia Lokalna w powiecie oleskim”. fot. Dorota Wons

- Wielu słów dzisiaj już się nie używa, bo nie ma już starych maszyn i narzędzi - mówi Dorota Wons. - Kto z młodego pokolenia wie dzisiaj, co to jest: cypula, dyrdoń, fiśla czy locher? Czasy żniwiarek i młockarni odeszły bezpowrotnie.

Cypula to chude mleko, dyrdoń to pęd sosny, fiśla to górna część stodoły, a locher to maszyna do robienia dołków na ziemniaki - sadzeniaki.

W tytule autorka zaznaczyła, że jest to słownik Ziemi Zębowickiej.

- Gwara ma bowiem to do siebie, że nieraz w sąsiednich miejscowościach ludzie używają różnych słów na określenie tych samych rzeczy - mówi Dorota Wons.

Łącznie w słowniku jest 800 haseł. Część z nich ilustrowana jest zdjęciami, dzięki którym można zobaczyć, jak wyglądały hojwynder (przetrząsacz do siana) czy haziel (sławojka).

Dorota Wons tworzy już kolejny słownik. Tym razem zbiera zwyczajowe nazwy miejscowości, osad oraz przysiółków w gminie Zębowice.

- Ja mieszkam w Zębowicach, w części zwanej Borowiany. W Zębowicach jest też Klepka, Ukraina, Huta, Malinów. Tych nazw jest naprawdę dużo i każda ma swoją historię, którą warto opisać, zanim zostanie zapomniana - mówi Dorota Wons.

Kto zna takie nazwy, może napisać maila do autorki: dorota.wons@gmail.com

Rolniczy słownik gwarowy:

  • ajchel – żołądź
  • ajmer - wiadro
  • babka - kowadełko do klepania kosy
  • baloniok – wóz na gumowych kołach
  • blumkol - kalafior
  • cedzitko - sitko
  • ciga - koza
  • cug - ciąg powietrza w kominie
  • dwuśniok – kosz pleciony z dwoma uchami
  • dyrdoń - młody pęd sosny
  • fefermyncka – mięta
  • fontek - pół kilograma
  • forancić – robić zapasy
  • gansipampek – stokrotka
  • gogoły – niedojrzałe owoce
  • grasmyjer – kosiarka do trawy
  • handfyjger - zmiotka
  • hawerfloki – płatki owsiane
  • hojbinder – maszyna do zgrabiania siana na tzw. lońty
  • hojwynder – przetrząsacz do siana
  • kamerlik - komórka
  • kosok - sierp
  • lulki – małe kartofle
  • maśka - kokardka
  • pypry - nawóz sztuczny
  • śtifmiterki - bratki
  • waśkorb - kosz na pranie
  • zecaj - jajko sadzone

Muzotok - AniKa Dąbrowska: "(...) z Roxy jesteśmy przyjaciółkami"

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 11

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość

W antreju na byfeju stoi siolka teju :)

G
Gość
10 listopada, 12:02, Gość:

Przecież to są określenia niemieckie

Gość jesteś Godło i głupi Nadziei

I
Igma

Co to takiego, albo kto to taki

Chadziaj?

G
Gość

Cyband.opaska skrecana.z niem.zehen band.opska sciagana.

W
Warszawiak

Autorko masz chyba "zecaj" zamiast logicznego myślenia?

I
Igma
10 listopada, 09:17, Gość:

A holajza? droselklapa? A ferszlus?

Schraubenschlüssel.

Zollstock.

Schraube.

Alte Schraube.

Jungfera.

E
Ed

Szacun🙂✋

G
Gość

Przecież to są określenia niemieckie

E
EWA

Dajcie przepis na szpajze, wieki tego nie jadłam, smak dzieciństwa.

G
Gość

Można hajs z uni trzepac mozna

G
Gość

A holajza? droselklapa? A ferszlus?

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3