reklama

Husyci na ziemi strzeleckiej

źródło: husitstvi, KOPIA: DIMZaktualizowano 
Tak wojska husytów walczyły z Kościołem katolickim. Warto zauważyć, jaką bronią posługiwali się innowiercy z Czech.
Tak wojska husytów walczyły z Kościołem katolickim. Warto zauważyć, jaką bronią posługiwali się innowiercy z Czech. źródło: husitstvi, KOPIA: DIM
Czescy husyci, którzy walczyli z Kościołem katolickim, zrównali z ziemią wsie pod Strzelcami Opolskimi. Ślady ich przejścia widać w okolicy do dziś.

Wiadomo przynajmniej o dwóch miejscowościach, które zniknęły z map, po tym jak na te ziemie wkroczyli husyci. Jedną z nich był Teodoryków pomiędzy Strzelcami a Rożniątowem.

Wieś należała do Teodora Kokorza, który władał ponadto Adamowicami, Brzezowicami i osieckimi lasami. Pierwszą wzmiankę o miejscowości można znaleźć w dokumentach z 1340 r., gdy książę Albert Strzelecki zatwierdził sprzedaż 5 łanów pola na rzecz ówczesnego proboszcza kościoła św. Wawrzyńca.

Sprzedającym był Fryderyk Strzała, który przy okazji transakcji zdecydował się odkupić karę swoje za grzechy - żeby dostać odpust, oddał kościołowi za darmo tereny, które rozciągały się aż do granicy Teodorykowa.

W późniejszych dokumentach nazwa wsi pojawia się jeszcze kilkukrotnie. Znika tajemniczo w latach 20. XV wieku i więcej nie pojawia się już w żadnych źródłach. Co mogło się wtedy wydarzyć? Wieś została najprawdopodobniej zrównana przez wojska husyckie, które postanowiły się rozprawić z Kościołem katolickim w niezwykle brutalny sposób.

Był to czas, gdy Czechy ogarnięte były ludowo-religijnym powstaniem, które wybuchło po śmierci Jana Husa - duchownego i reformatora Kościoła, pochodzący z chłopskiej rodziny. Hus był dobrze wykształcony. Skończył studia na Uniwersytecie w Pradze, a w 1400 r. został wyświęcony na kapłana. Władze kościelne powierzyły mu badania nad zgłaszanymi przypadkami cudów.

Ku zaskoczeniu duchownych, Hus szybko ogłosił, że były one mistyfikacją. Na dodatek niedługo po tym zaczął krytykować innych księży za rozwiązły tryb życia i kupczenie odpustami.

O Janie Husie zrobiło się w Czechach głośno, gdy winę za biedę chłopów zrzucił na Kościół katolicki, który władał większością ziem w tym kraju. Swoje kazania wygłaszał w Pradze w jednej z kaplic oraz na uczelni.

W 1414 r. władze kościelne nie mogąc dłużej znieść krytyki Husa zaprosiły go na sobór w Konstancji, żeby wytłumaczył się ze swoich poglądów. Początkowo Hus nie chciał jechać, słusznie obawiając się o swoje życie, ale król Niemiec Zygmunt Luksemburski zagwarantował mu bezpieczeństwo, wystawiając list żelazny.

Problem w tym, że gdy Hus pojawił się w Niemczech, to gwarancję bezpieczeństwa uznano za nieważną, duchownego ogłoszono heretykiem i skazano go na śmierć. Hus skończył na stosie, spalony żywcem.

Gdy Czesi dowiedzieli się o jego straceniu, w Pradze wybuchły rozruchy, które rozlały się na inne miasta i wsie. Wyznawcy Husa uformowali natomiast własną armię, która najpierw walczyła przeciwko krucjatom zorganizowanym przez Zygmunta Luksemburskiego, a później ruszyła na dzisiejszą Słowację i Śląsk.

Husyci wkroczyli na ziemię strzelecką na początku 1428 r. Palili kościoły i niszczyli kapliczki. Innowiercy urządzali także w świątyniach stajnie dla koni. Zabijali także ludność cywilną, która próbowała bronić swojego i kościelnego majątku. Wojskami dowodził Jan Žižka - niezwykły strateg, który bez przeszkód wygrywał z miejscowymi rycerzami.

Husyci słynęli z szybkich, nieoczekiwanych ataków i doskonałej organizacji. Ich przewaga polegała na innowacyjnym sposobie użycia starych, znanych w innych armiach broni, na masowości oraz sposobie użycia najnowocześniejszego dotąd środka bojowego - różnych rodzajów broni palnej.

Żołnierze walczyli przy pomocy prostych mieczy, cepów, tasaków i obuchów oraz broni palnej i artylerii. W ogóle nie zważali na kodeks rycerski, który okazał się zgubny dla żołnierzy w zbrojach. Jako ciekawostkę trzeba dodać także, że Žižka wprowadził do swoich oddziałów opancerzony wóz, który przepychany był w taki sposób, żeby chronić swoich żołnierzy - jego pojazd był swego rodzaju pierwowzorem czołgu lub wozu bojowego.

Husyci świadomi swojej przewagi byli bezlitośni dla przeciwników. Ich walka z Kościołem na Śląsku z czasem stała się także pretekstem do wzbogacenia się. Dlatego husyci rabowali wsie, a później je palili. Drugą wsią, którą husyci zrównali z ziemią, był Henryków, który znajdował się pod Strzelcami przy drodze w kierunku do Opola (dzisiejsze tereny Nowej Wsi).

O tym, że ludzie mieli tam swoje domy, wiadomo z dokumentów pochodzących z 1324 r. Natomiast ostatnia wzmianka o miejscowości pochodzi z 1399 r., gdy mieszczanin Jakub Pause sprzedał (lub oddał pod hipotekę) część ziemi opatowi klasztoru cysterskiego z Jemielnicy. Wiele wskazuje na to, że wojska husyckie nie oszczędziły Henrykowa. Mieszkańcy, którzy musieli na nowo stawiać swoje domy, nazwali swoją osadę Nową Wsią, która obowiązuje do dziś i jest częścią Strzelec Opolskich.

Książę opolsko-głogówecki Bolesław V, zwany Wołoszkiem i polski rycerz Dobiesław Puchała widząc przewagę ruchu husyckiego, zamiast walczyć z obcymi wojskami, postanowili się do nich przyłączyć.
W 1430 r. husyci opanowali większość najważniejszych zamków i warowni na Śląsku. Stanowiły one bazę wypadową.

Husyci opuścili częściowo Śląsk latem 1432 r., gdy król polski Władysław Jagiełło zapłacił im, żeby walczyli przeciwko Zakonowi Krzyżackiemu. Ta sytuacja została wykorzystana przez wojska antyhusyckie, które w 1435 r. wyparły innowierców ze Śląska.

Husytyzm przetrwał w Czechach. Jednak wielu przedstawicieli ruchu musiało emigrować z kraju z powodu prześladowań religijnych.

Tekst powstał we współpracy z Pioterem Smykałą - znawcą lokalnej historii.

Flesz - nowi marszałkowie Sejmu i Senatu, sukces opozycji

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 3

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

p
polnyjohn

Warto przeczytać Trylogię Husycką Andrzeja Sapkowskiego.

z
zmok

NO i warto by dodać kilka słów o wozach bojowych, wagenburg-ach, czeskich cepach Taborytach i Sierotkach. Artykuł do poprawy.

A
AWP

Jan Zizka nie mógł dowodzić Husytami w 1428 roku ponieważ zmarł w roku ... 1424. Artykuł mógł być dużo lepszy gdyby autor dobrze przygotował się do jego napisania. Temat jest naprawdę ciekawy.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3