Jak by tu napisać jakby?

Krzysztof Szymczyk
Tytuł poprzedniego "Monitora" ("O półdrzemce po pół litrze") zadziwił kilku stałych Czytelników tego cyklu. Z różnych powodów, z których za najważniejszy uważam kwestię ortografii.

Temat pisowni łącznej i rozdzielnej wyrazów z liczebnikiem pół jest trudny i niezmiernie ciekawy, toteż chętnie bym dziś pogawędził z Państwem o wspomnianym obok pół litrze, owszem, z przyjemnością. Mamy jednak czas świąt, te zaś ogromnym rzeszom Polaków niesłusznie kojarzą się, niestety, z obżarstwem i opilstwem, a więc między innymi z opróżnianiem półlitrówek. Ponieważ grzechy główne należy tępić, wypada też zwalczać zgubne nałogi tudzież troszczyć się o dobre obyczaje - nie będziemy się przyczyniać do utrwalania owego niesłusznego skojarzenia i palący problem pół litra zostawimy na po świętach.
A dziś wrócimy na chwilę do napiętnowanego tu niedawno, lecz wciąż panoszącego się wszędzie wyrażenia jak by nie było, zastanowimy się też nad ortografią tytułowego kłopotliwego jakby/jak by.
Szerzy się w polszczyźnie kilka rusycyzmów frazeologicznych i chociaż niewiele z nich pożytku, bardzo trudno je wykorzenić. Najpopularniejsze z nich to: tym niemniej (rosyjskie tiem nie mienieje), póki co (poka czto), rzecz w tym (dieło w tom), pod rząd (pod riad), no i owo nieszczęsne jak by nie było (kak by nie było). Nie używajmy ich, bo łatwo jest je zastąpić identycznymi znaczeniowo polskimi odpowiednikami. I nie chodzi tu oczywiście tylko o rusycyzmy - także o germanizmy, anglicyzmy i wszelkie inne kalki. Słownictwo obce i zapożyczone niewątpliwie jest potrzebne, ale trzeba z niego korzystać z umiarem, unikając przy tym nomen omen kalek językowych!
Nawet najlepiej, najpoprawniej piszący Polacy miewają kłopoty z wyrazem jakby: kiedy razem, a kiedy osobno. Dodatkową komplikację stanowią końcówki czasowników, które często występują w tym towarzystwie i które zawsze należy doklejać (pisać łącznie) do cząstki by: bym, byś, byśmy, byście. Nie będzie dziś teoretyzowania o zaimkach, spójnikach i partykułach; przeanalizujmy temat na przykładach. Jakby = niby, jak gdyby; gdyby, jeśliby - a więc w znaczeniu porównawczym i warunkowym. Uśmiechnęła się kwaśno, jakby zjadła cytrynę. Jakbyś spotkał Elę, pozdrów ją ode mnie. Tak jakby. Jakby nigdy nic. Jak by = w jaki sposób. Zastanawiam się, jak by to załatwić. Jak byś go przekonał? Ale: Jakbyś (= jeślibyś) go przekonał, poszlibyśmy tam razem z nim. Jak by to powiedzieć, żebyś zapamiętała? Ale: Jakbym (gdybym) ci to umiejętnie wytłumaczył, tobyś zapamiętała. Zapamiętasz? Zapamiętają Państwo?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3