Jakie przysługują prawa gdy stracisz pracę

Daria Gwizdek
fot. sxc
fot. sxc
Kryzys na rynkach światowych odczuwamy i u nas w kraju. Coraz więcej firm zwalnia grupowo ludzi.

Pracodawca może rozwiązać umowy o pracę z większą liczbą pracowników np. przy reorganizacji zakładu pracy lub ogłoszenia upadłości. Są to przyczyny niedotyczące pracowników.

Odprawa pieniężna

W ramach zwolnień grupowych zwalnianym pracownikom przysługuje odprawa pieniężna. Obowiązek wypłaty odpraw zwalnianym pracownikom dotyczy pracodawcy zatrudniającego co najmniej 20 pracowników (mniej niż 20-stu odprawa się nie należy).

Odprawy z tytułu zwolnień grupowych przysługują jeżeli rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło w drodze wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę z przyczyn nie dotyczących pracowników, a także na mocy porozumienia stron.

Grupowe zwolnienia będą wówczas gdy pracodawca, zatrudniający co najmniej 20 pracowników rozwiązuje umowy w okresie nie dłuższym niż 30 dni i spełnia warunki:

- zwalnia 10 pracowników - przy zatrudnieniu mniejszym niż 100 pracowników;

- zwalnia 10 proc. pracowników - przy zatrudnieniu od 100 do 299 pracowników;

- zwalnia 30 pracowników - przy zatrudnieniu co najmniej 300 pracowników;

Do zatrudnienia nie wlicza się współpracowników na umowy cywilno prawne oraz pracowników tymczasowych i mianowanych.

Wysokość odprawy

Uzależniona jest od stażu pracy u danego pracodawcy i wynosi.

- jednomiesięczne wynagrodzenie, gdy zatrudnienie wynosi mniej niż 2 lata;

- dwumiesięczne wynagrodzenie, zatrudniony zatrudnienie wynosi od 2 lat do 8 lat;

- trzymiesięczne wynagrodzenie, gdy zatrudnienie wynosi ponad 8 lat;

Wysokość odprawy nie może przekraczać 15-krotności minimalnego wynagrodzenia na dzień rozwiązania stosunku pracy.

Odprawę powinna zostać wypłacona w dniu rozwiązania umowy o pracę.

Odprawa dla odchodzącego na emeryturę lub rentę

Pracodawca wypłaca również odprawę pieniężną pracownikom, którzy przechodzą na emeryturę lub rentę. Wysokość odprawy równa jest wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia

Oprawa emerytalna i rentowa są świadczeniami jednorazowymi. Podejmując ponownie pracę zakończoną przejściem na rentę lub emeryturę odprawa nie przysługuje.

Jeżeli nastąpi zbieg prawa do odprawy z tytułu zwolnień z przyczyn niedotyczących pracowników i prawa do odprawy emerytalnej i rentowej, przysługują obydwa świadczenia.

Odprawa, a umowa terminowa

Jeżeli umowa terminowa zakończyła się wraz z upływem czasu, na który została zawarta odprawa się nie należy. Odprawa należy się jeżeli umowy terminowe zostaną rozwiązane za wypowiedzeniem z przyczyn nie dotyczących pracownika.

Wypowiadanie umów o pracę

Jeżeli wypowiedzenie umowy o pracę następuje z powodu likwidacji pracodawcy, ogłoszenia przez niego upadłości, pracodawca może skrócić okres 3 miesięcznego wypowiedzenia najwyżej do 1 miesiąca.

Wówczas przysługuje pracownikowi odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia. Okres ten wlicza się pracownikowi pozostającemu bez pracy do okresu zatrudnienia.

Wolne na poszukiwanie pracy

W okresie wypowiedzenia umowy o pracę pracownik ma prawo do dni na poszukiwanie pracy:

- 2 dni robocze jeśli okres wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie lub 1 miesiąc;

- 3 dni robocze jeśli okres wypowiedzenia wynosi 3 miesiące.

Pracownik w te dni zachowuje prawo do wynagrodzenia ale gdy z nich nie skorzysta nie przysługuje za nie rekompensata.

Kto jest chroniony

Pracownicy objęci bezwzględną ochroną przy zwolnieniach grupowych:

- pracownicy w wieku przedemerytalnym, którym brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku.

- kobiety w ciąży i w czasie urlopu macierzyńskiego;

- ojcowie korzystający z urlopu macierzyńskiego;

- inni wymienieni w ustawie w Art. 5 pkt. 5;

W czasie trwania okresu ochronnego pracodawca przy zwolnieniach grupowych może jedynie zastosować wypowiedzenia zmieniające warunki pracy i płacy. Jeśli wypowiedzenie to skutkuje obni-żeniem wynagrodzenia to do końca "okresu ochronnego" pracownik otrzymuje dodatek wyrównawczy.

Chronieni są także: pracownicy przebywający na urlopach krótszych niż trzy miesiące, lub z innych usprawiedliwionych przyczyn np. choroby.

W tej grupie pracodawca może zastosować wypowiedzenie zmieniające warunki umowy bez konieczności wypłacania dodatku wyrów-nawczego, w przypadku obniżenia wynagrodzenia.

Dopuszczalne jest tu wypowiedzenie umowy o pracę w przypadku:

- urlopu trwającego przynajmniej 3 miesiące np. urlop bezpłatny, wypoczynkowy, wychowawczy;

- inna usprawiedliwiona nieobecność (np. choroba).


Wypowiedzenia zmieniające

Każde wypowiedzenie zmieniające warunki umowy o pracę powinno być złożone przez pracodawcę na piśmie, z zachowaniem okresów i terminów wypowiedzenia,

oraz powinno zawierać:

- informacje o proponowanych nowych warunkach;

- pouczenie o możliwości złożenia do połowy okresu wypowiedzenia przez pracownika oświadczenia o odmowie przyjęcia nowych warunków; jeśli brak pouczenia to, pracownik ma czas na złożenie oświadczenia do końca okresu wypowiedzenia.

Jeżeli pracownik do połowy okresu wypowiedzenia nie złoży oświadczenia o nie przyjęciu nowych warunków uważa się, że wyraził na proponowane warunki zgodę.

Po upływie okresu wypowiedzenia pracownika obowiązują nowe warunki pracy lub też gdy ich nie przyjmie umowa o pracę rozwiązuje się.

Pracodawca w razie uzasadnionych potrzeb na okres przejściowy może powierzyć pracownikowi inne obowiązki bez wypowiadania wa-runków umowy na łączny czas 3 miesięcy w roku. Stanowisko zastępcze musi odpowiadać kwalifikacjom pracownika.


Zwolnienia grupowe a umowy na czas określony

W ramach zwolnień grupowych jedynie w przypadku likwidacji lub ogłoszenia upadłości zakładu pracy dopuszczalna jest możliwość rozwiązania umów terminowych z zachowaniem 2 tygodniowego okresu wypowiedzenia krótszych niż 6 miesięcy i dłuższych niż 6 mie-sięcy nawet bez klauzuli dopuszczającej możliwości jej rozwiązania lub na mocy porozumienia stron.

Z innych przyczyn umowy terminowe rozwiązują się wraz z upływem terminu na który zostały zawarte lub zawarte na dłużej niż 6 miesięcy z klauzulą o możliwości rozwiązania lub na mocy porozumienia stron.


4 etapy przy zwolnieniach grupowych

- konsultacje ze związkami zawodowymi albo z przedstawicielami pracowników

- przekazanie na piśmie powodów zwolnień, liczbę pracowników, okres w którym proces zwalniania będzie przeprowadzony, sposób rozstrzygania kwestii pracowniczych.

- w terminie 20 dni od rozpoczęcia negocjacji pracodawca powinien zawrzeć ze związkami zawodowymi porozumienie albo wydać regulamin zwolnień.

- na co najmniej 30 dni przed rozpoczęciem zwolnień pracodawca powinien zawiadomić powiatowy urząd pracy o decyzji przeprowadzenia zwolnień grupowych podając takie informacje jak do związków zawodowych z wyjątkiem sposobu ustalania świadczeń pieniężnych.

- rozwiązanie stosunków pracy.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3