Koszary w Koźlu zamienili na mieszkania

Tomasz Kapica
Tomasz Kapica
O tym, że Koźle było miastem twierdzowym, najlepiej się przekonać oglądając zdjęcia z lotu ptaka. Ułożone w w kształcie pięcioramiennej gwiazdy planty to pozostałości starych murów. Gwieździsty kształt utrudniał zdobycie miasta.
O tym, że Koźle było miastem twierdzowym, najlepiej się przekonać oglądając zdjęcia z lotu ptaka. Ułożone w w kształcie pięcioramiennej gwiazdy planty to pozostałości starych murów. Gwieździsty kształt utrudniał zdobycie miasta. UM Kędzierzyn-Koźle
Część powstałych ponad 200 lat temu budynków kozielskiej twierdzy wykorzystywana jest po dziś dzień.

Wielu lokatorów dużych starych kamienic przy ul. Targowej nie ma nawet pojęcia, że to w rzeczywistości byłe budynki koszarowe.

Pierwsze mieszkania dla żołnierzy wzniesiono tam w latach 1744-1745 w miejsce wyburzonych średniowiecznych murów miejskich. W trzech budynkach mogły się zmieścić dwa bataliony wojska wojska, to jest jakieś 1200 ludzi. Wykonane były jednak w mało trwałej konstrukcji szkieletowej. Już po 10 latach trzeba było je remontować, niedługo później zdecydowano się je wyburzyć i zastąpić murowanymi budynkami.

Kamienica przy ul.Targowej 13-15 powstała w 1756 roku, podobnie jak kolejny budynek przy Targowej 1-5. Oba kosztowały 25 tysięcy talarów. Budowle, które możemy oglądać dziś nieco się jednak różnią od powstałych ćwierć tysiąca lat temu. W tej pierwszym wymieniono od tego czasu elewację, dach, stropy oraz schody. W drugim elementów oryginalnych jest dużo więcej, w praktyce zmieniła się jedynie klatka schodowa. Miało to miejsce w XIX wieku.

Swoją wartość historyczną mają także budynki przy ul. Targowej 7-11 oraz 17-21. W tym drugim do dziś mieszkańcy do dziś chodzą po oryginalnych drewnianych schodach. Ciekawy jest także obiekt przy ul. Targowej 23-27. Historycy zwracają uwagę na największą ilość starych detali architektonicznych, m.in. konsole wspierające gzyms.

Jak pisze w swoim opracowaniu o historii kozielskiej twierdzy Ryszard Pacułt, stosunkowo dobrze zachowane zostały niektóre zabudowania reduty na Ostrówku (przyczółek mostowy).

Dotyczy to studni fortecznej z 1780 roku, budynku wzniesionego na rzucie półkola, posiadającego w dolnej kondygnacji osiemnastowieczne strzelnice, a także pochodzących z XIX wieku licznych budynków stajennych. W niektóre z nich wkomponowane zostały fragmenty murów dawnych koszar, wozowni, prochowni lub magazynów

Prawie w całości dotrwał do naszych czasów tzw. przedstok z fosą, przekształcony w XX wieku na park. Częściowo zachowała się reduta Większycka, wraz z prochownią. Przetrwały też w różnych punktach miasta pozostałości dawnych kazamat.

Pisząc o pozostałościach twierdzy nie można zapomnieć o Baszcie Montalamberta. Gdy ją budowano, była ostatnim krzykiem sztuki inżynierskiej przełomu osiemnastego i dziewiętnastego wieku. Baszta Montalamberta, zwana też fortem Fryderyka Wilhelma, była pierwszą tego typu wieżą artyleryjską w Prusach.

Kolisty dziedziniec otoczony dwoma pierścieniami murów dawał bezpieczne schronienie załodze, a 28 dział skrytych za niewielkimi otworami strzelniczymi masakrowało wojska nieprzyjaciela, które zbliżyły się do miasta na odległość kilku kilometrów. W 1945 została częśćiowo spalona, dziś jest w bardzo złym, stanie. W planach jest uruchomienie tam muzeum.

Korzystałem z opracowań Ryszarda Pacułta "Twierdza Kozielska" oraz ks. "Militarne tradycje Kędzierzyna-Koźla, Śląska i Rzeczypospolitej" (praca zbiorowa).

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3