Królowe. Tutaj ukrywał się Łupaszka

Tomasz Kapica
Tomasz Kapica
W niedzielę przy młynie odsłonięto pamiątkową tablicę poświęconą Łupaszce.
W niedzielę przy młynie odsłonięto pamiątkową tablicę poświęconą Łupaszce. Tomasz Kapica
Królowe. Legendarny dowódca 5 Wileńskiej Brygady AK schronił się w starym młynie koło wsi.

Stary młyn mieści się pośród niewielkich wzgórz, niecały kilometr od wsi Królowe (gmina Głubczyce). To właśnie tutaj na przełomie kwietnia i maja 1947 roku przybył major Zygmunt Szendzie­larz, ps. Łupaszka. Podczas II wojny światowej brał udział w kampanii wrześniowej, następnie działał w Armii Krajowej, był dowódca 5 Wileńskiej Brygady AK, a od 1944 roku brał udział w antykomunistycznym powstaniu. Do młyna przyjechał ze Ścinawy Małej w powiecie nyskim. Wraz z nim jego partnerka Lidia Lwow, ps. Lala, Mieczysław Abramowicz, ps. Miecio i Wacław Beynar, ps. Orszak.

Szendzielarz i jego kompanii chcieli zaprzestać walki zbrojnej z komunistami i zacząć normalne życie. Młyn w Królowych wydawał im się idealnym miejscem do tego, żeby powoli wtapiać w lokalną społeczność, nie wzbudzając jednocześnie podejrzeń Urzędu Bezpieczeństwa. Łupaszka wspólnie z kompanami zajęli się pracą w gospodarstwie i produkcją mąki. Niedługo po tym majora odwiedzili przedstawiciele Komendy Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej: Edmund Bukowski, ps. Zbyszek i Wacław Walicki, ps. Tesaro a także sam komendant Antoni Olechnowicz, ps. Pohorecki. Namawiali oni Łupaszkę do rozwiązania oddziałów, które wciąż przebywały w lasach, a wielu ich członków nie widziało sensu dalszej walki. Brakowało jednak fałszywych dokumentów, które pozwoliłyby wtopić się w tłum zdemobilizowanym Żołnierzom Wyklętym, jak po latach zaczęto nazywać członków zbrojnego ruchu oporu przeciwko komunistycznej władzy. Ostatecznie Łupaszka i Pohorecki nie ustalili nic w tej sprawie. Jeden z jego podwładnych - Orszak - został wkrótce ostrzeżony przez jednego z milicjantów, że Urząd Bezpieczeństwa zainteresował się nowymi mieszkańcami młyna. Szendzielarz wspólnie z Lalą szybko uciekli na stację w Racławicach Śląskich, skąd odjechali najpierw do Kudowy Zdroju, a później do Zakopanego.

W czerwcu 1948 roku UB rozpracowało i rozbiło Okręg Wileński AK. W rezultacie 30 czerwca 1948 roku w Osielcu pod Jordanowem Szendzielarz został aresztowany. Natychmiast po aresztowaniu, Łupaszka został przewieziony do Warszawy i osadzony w więzieniu mokotowskim przy ul. Rakowieckiej. Przebywał tam 2,5 roku, był torturowany. Nie zaprzeczał swojemu udziałowi w podziemiu antykomunistycznym ani nie poprosił o łaskę. Dostał 18-krotny wyrok śmierci, który wykonano 8 lutego 1951 roku. Dopiero kilka la temu odnaleziono jego ciało, a w kwietniu tego roku odbył się uroczysty, państwowy pogrzeb majora

Najnowsze informacje dot. koronawirusa

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 11

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Podaj powód zgłoszenia

D
Dionizy

Mieszałem w tej wsi w latach siedemdziesiątych i powiem tylko tyle:wsłuchiwałem się pilnie w rozmowy  weteranów wojennych ,którzy najwyrazniej bali się tego pseudo bohatera.Z opowiadań wynikało,że mordował także swoich ,wielu tam przyszło ale już z tej doliny nie wyszli żywi,Jakby dobrze przeszukac teren w około młyna ,pewnie nie jedne kości zostałyby odsłonięte.

g
gosc

Co to za bohaterzy, którzy mordują bezbronnych współobywateli?

G
Gość
W dniu 09.10.2016 o 12:06, Gość napisał:

A mówią tylko o morderstwach upowców na kresach . W czym lepszy był ten polski terrorysta i morderca ???

był taki sam. ale NTO nie podaje faktów tylko uprawia propagandę,kiedyś PZPRu teraz PiSu

v
vfb

Dlaczego Łupaszka i jemu podobni nie walczyli z ruskim wojskiem, którego było dużo zaraz po wojnie w Polsce, a tłukli prostych ludzi. Tacy z nich bohaterzy.

G
Gość
W dniu 09.10.2016 o 11:54, Gość napisał:

oto opis jednego z "bochaterskich " czynów mordercy łupaszki "Najtragiczniejszy pod względem liczby ofiar był najazd grupy kawalerzystów 5. Brygady AK na zagrodę Gylisów. Partyzanci wyprowadzili z domu żonę nieobecnego gospodarza Konstanciję Gylieně z sześciorgiem dzieci oraz mieszkającego z nimi dzierżawcę części ziem Bolesława Strumiłłę (Balys Strumila)”. Ten ostatni próbował się wstawić za gospodynią, ale go zastrzelili. „Konstanciję Gylieně zastrzelono przy studni wraz z najmłodszą, kilkumiesięczną córką Genovaitě. Pozostałą piątkę zaprowadzono na rozstrzelanie do stodoły. Najstarsza z córek Gylisów, dziewiętnastoletnia Jadvyga, została tam przed śmiercią zgwałcona. Z egzekucji ocalała jedynie ranna w szyję Terese, którą partyzanci uznali za martwą”.

A mówią tylko o morderstwach upowców na kresach . W czym lepszy był ten polski terrorysta i morderca ???

G
Gość

Panie Kapica może mniej PiSbolszewickiej kłamliwej propagandy a więcej wiedzy historycznej o tym zbrodniarzu.

Polecam panu lekturę „Glinciszki i Dubinki. Zbrodnie wojenne na Wileńszczyźnie w połowie 1944 roku i ich konsekwencje we współczesnych relacjach polsko-litewskich”

autorstwa pracownika IPNu Pawła Rokickiego!

G
Gość

oto opis jednego z "bochaterskich " czynów mordercy łupaszki "Najtragiczniejszy pod względem liczby ofiar był najazd grupy kawalerzystów 5. Brygady AK na zagrodę Gylisów. Partyzanci wyprowadzili z domu żonę nieobecnego gospodarza Konstanciję Gylieně z sześciorgiem dzieci oraz mieszkającego z nimi dzierżawcę części ziem Bolesława Strumiłłę (Balys Strumila)”. Ten ostatni próbował się wstawić za gospodynią, ale go zastrzelili. „Konstanciję Gylieně zastrzelono przy studni wraz z najmłodszą, kilkumiesięczną córką Genovaitě. Pozostałą piątkę zaprowadzono na rozstrzelanie do stodoły. Najstarsza z córek Gylisów, dziewiętnastoletnia Jadvyga, została tam przed śmiercią zgwałcona. Z egzekucji ocalała jedynie ranna w szyję Terese, którą partyzanci uznali za martwą”.

 

G
Gość

Kolejny bohater-antybohater narodowy . Tak to jest z terrorystami .

G
Gość

to żaden żołnierz był! to bandyta i morderca! nie można mieć szacunku do rządu który gloryfikuje morderce!

G
Gość

to ten bandzior ?

G
Gapa

To jak ukrywał się czy walczył !!?

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3