O mejlach, cyfrach i Caritasie

Krzysztof Szymczyk
Święta to pora jak najbardziej odpowiednia na ogłaszanie dobrych nowin. Mamy dla Państwa takową.

Oto w gigantycznym miszmaszu, galimatiasie i chaosie, śmietniku, ale i kopalni wiadomości dobrych i złych, jaką jest internet, udało się wyszperać niezwykle pożyteczne miejsca, które powinny zainteresować wszystkich serfujących i mejlujących Czytelników "Monitora": poradnie językowe!
Wiedzy na temat ortografii tudzież poprawności językowej można oczywiście szukać w ukazujących się ostatnio w wielkiej obfitości słownikach i poradnikach, można ewentualnie zadzwonić do korektora "NTO" (a nuż coś wie, a jeśli wie - na pewno powie; telefon w stopce redakcyjnej, zapraszam!), ale od niedawna istnieje jeszcze jedno źródło wiadomości o języku: internetowe poradnie językowe. Podaję adresy jednej z nich - sprawdzonej i godnej zaufania: Telefoniczna i Internetowa Poradnia Językowa Uniwersytetu Warszawskiego, www.poradniajezykowa.uw.edu.pl, poradnia@mercury.ci.uw.edu.pl.
Z czystym sumieniem polecam wszystkim to źródło wiedzy o niuansach polszczyzny. Dyżurująca tam przy swoim monitorze p. Dorota Kopczyńska szybko i kompetentnie doradzi każdemu, kto przyśle e-mail z pytaniami. Na stronach www można skorzystać z obszernego i stale uaktualnianego skorowidza pytań i odpowiedzi, z niewyczerpanego zasobu najnowszych przepisów i zaleceń. Niżej podpisany namiętnie przegląda zawartość tej internetowej poradni, wysłał też kilka listów z prośbą o konsultacje. Odpowiedzi nadeszły piękne i rzetelne. Za tydzień podzielę się z Państwem niektórymi szczegółami tej fascynującej korespondencji.
*
Natrząsałem się w jednym ze styczniowych "Monitorów" z posługiwania się cyframi w takich na przykład okolicznościach: 1 zawodnik zdobył 4 punkty w 3. min meczu; 6 ptaszków siedzi na 2 krzaczkach; przyszło 11 ludzi, w tym 3 kobiety i 2 dzieci; od 2 tygodni; 1,5 godziny temu; co 0,5 minuty; likwidacja 2 oddziałów 1 szpitala itp. Przekonywałem, że niewłaściwe jest zapisywanie cyframi tego typu liczebników, apelowałem o umiar w tym względzie - zastrzegając wszakże, iż sprawa jest dość niejasna, nie ma bowiem na to odpowiedniego przepisu. I oto z odsieczą przybył niezawodny dr Adam Wierciński z taką na ten temat informacją: Zasad takich [dotyczących pisowni liczebników: kiedy słownie, kiedy inaczej] pewnie nie ma, ale przed wojną dobrzy dziennikarze stosowali niepisane prawidło: do dziesięciu pisali słownie. To już jest jakaś wskazówka. Rozprasza, co prawda, nie wszystkie wątpliwości, nie zawsze się da zastosować, ale warto o niej pamiętać. Dziękując Panu Doktorowi za ciekawe, pouczające listy oraz pozdrawiając Jego "przyszywane Babcie", polecam przy okazji Czytelnikom "Monitora" Jego "Słownik języka nijakiego" opublikowany w ostatnim numerze uniwersyteckiego periodyku "Indeks". Niezwykle to smaczna i pożywna lektura.
*
Z listu p. Konstantego Lichonia z Opola: Proszę poruszyć w swoich pogadankach temat "Skrótowce". Są kłopoty, jak pisać: PZPR była partią do r. 1990 czy: PZPR istniał. (...) cytat: Caritas zebrał tyle a tyle pieniędzy. Caritas w jęz. łac. jest rodzaju żeńskiego.
O skrótach napiszę w jednym z następnych "Monitorów", bo to zagadnienie dość skomplikowane, wymagające więcej miejsca. Wątpliwości związane z (tym) Caritasem (z tą Caritas?) są równie zajmujące, ale dadzą się krótko sprecyzować. Łaciński wyraz caritas, oznaczający ?miłosierdzie, miłość, szacunek?, jest, owszem, rodzaju żeńskiego. A jednak nazwę organizacji Caritas (powstałej na przełomie XIX i XX wieku) należy traktować jak rzeczownik rodzaju męskiego - przyswojony, podporządkowany polskim regułom fleksyjnym, jak hałas, kompas, zapas, tak też należy go odmieniać: Caritasu, Caritasowi, z Caritasem, w Caritasie. Rodzaj męski tego wyrazu ma u nas kilkudziesięcioletnią tradycję i jeśli ktoś - popisując się znajomością łaciny? - uporczywie wraca dziś do formy pierwotnej, popełnia błąd, robi niepotrzebne zamieszanie. Mamy tu do czynienia z ciekawym zjawiskiem ewolucyjnych przemian w języku i próbami ich odwracania - temat wart głębszej analizy.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3