O słusznym nieposłuszeństwie

Krzysztof Szymczyk
Ten "Monitor" miał nosić tytuł "O sztuce przecinkowania (IV)", jako że ostatnie trzy teksty - krótkie przecież i wycinkowe - nawet w małym stopniu nie wyczerpały tematu. Zmieniając tytuł, nie porzucamy jednak interpunkcji, lecz zamiast doradzać - proponujemy o niej podyskutować.

Sprawa jest trochę nieprzyjemna, ponieważ chcę oto skrytykować regułę "podaną do wierzenia" przez pewien słownik, mimo żem sam brał udział w jego redagowaniu. (Na swoją obronę mam to, iż uczestniczyłem jedynie przy opracowywaniu haseł, a nie miałem wpływu na zawartość części teoretycznej). Sprawa jest też dość poważna, bo chodzi nie o jeden z małych słowniczków, jakich ostatnio dziesiątki na półkach księgarń, lecz o "Nowy słownik ortograficzny PWN" pod red. prof. Edwarda Polańskiego, a więc ten największy i najważniejszy, z którego treścią właściwie nie powinno się polemizować.
Spójrzmy jednak na następujący zapis, oznaczony numerem [367]: "Imiesłów zakończony na -ąc, -łszy, -wszy - bez względu na to, jak interpretujemy jego funkcję w zdaniu - w zasadzie oddziela się przecinkiem wraz z ewentualnymi jego określeniami od poprzedzającej go lub następującej po nim reszty zdania lub wydziela się go przecinkami, jeśli jest wtrącony w zdanie". I dalej: "Konsekwentne stosowanie takiej zasady pozwala uniknąć wątpliwości, czy imiesłów w danym tekście wymaga oddzielenia przecinkiem, bo jest równoważnikiem zdania albo Ťma charakter wtrąceniať, czy też nie powinien być oddzielany lub wydzielany przecinkami, bo jest tylko okolicznikiem".
Profesorowie z Komisji Kultury Języka PAN, "kierując się chęcią uproszczenia przepisów interpunkcyjnych" (to cytat z tego samego fragmentu słownika), co jest oczywiście wielce chwalebne, w tym wypadku wylali dziecko z kąpielą. Wynikający otóż z powyższej zasady przymus wstawiania przecinka i oddzielania w ten sposób imiesłowowego okolicznika od określanego przezeń elementu zdania często prowadzi, niestety, do absurdów. Oto parę przykładów, z gazety wziętych; wszystkie przecinki w tych zdaniach - wstawione zgodnie z ową normą - uważam za szkodliwe. Zresztą niech Państwo sami ocenią: Oprocentowanie oblicza się, dodając stałą marżę oraz odsetki. Można być dorosłym, mając lat szesnaście, oraz dzieckiem, mając lat sześćdziesiąt. Uczyć, bawiąc. Relaksowali się, grając w ringo. Strusie atakują, kopiąc. Spędzali czas, godzinami gawędząc o pogodzie. (Tu proszę łaskawie wybaczyć dłuższą dygresję nie na temat, ale nie mogę się powstrzymać: Spędzać czas - jakież to okropne i dziwaczne, chociaż powszechnie znane i jak najbardziej poprawne pojęcie! Spędzać to przede wszystkim gwałtownie coś usunąć, przegonić, a także pędząc - zgromadzić coś lub kogoś. Natychmiastowe skojarzenia to: wygonić, zmarnować, zniszczyć. Spędzić muchę ze stołu, kota z fotela, krowy do obory, także - płód, brr... Straszna to rzecz i zbrodnicza: spędzanie płodu, ale beznadziejne jest też spędzanie czasu - marnowanie czegoś tak cennego, wyjątkowego, raz jedyny nam danego. Wykorzystujmy go, szanujmy, oszczędzajmy, ceńmy, ale nie zabijajmy ani nie spędzajmy czasu!).
Za tydzień - o jeszcze jednym kontrowersyjnym przepisie.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3