Olesno zniszczono w ciągu trzech dni

Mirosław Dragon
Mirosław Dragon
Tak wyglądała w 1945 roku zachodnia pierzeja Rynku w Oleśnie. Zniszczenia były tak duże, że przedwojennych kamienic już nie odbudowano.
Tak wyglądała w 1945 roku zachodnia pierzeja Rynku w Oleśnie. Zniszczenia były tak duże, że przedwojennych kamienic już nie odbudowano. Zdjęcie archiwalne
Do 1945 roku ówczesny Rosenberg jako niemieckie miasto pozostał niezniszczony. W ciągu trzech dni Olesno obrócili w ruinę żołnierze Armii Czerwonej, mimo iż armia niemiecka nie broniła miasta.

Olesno podzieliło w ten sposób losy wielu śląskich miasteczek, które do 1945 roku leżały w granicach Niemiec i pozostawały przez prawie sześć lat wojny nietknięte przez front.

Miasto w ciągu trzech dni w ruinę obrócili Sowieci, którzy dawne niemieckie miasta traktowali jako swój łup.

- To, że ocalał wtedy kościół św. Anny, można oceniać w kategoriach cudu - mówi Cyprian Tkacz, znawca historii Olesna. - Żołnierze radzieccy rozpalili na środku 500-letniego drewnianego kościółka ognisko.

Wkroczenie Armii Czerwonej w styczniu 1945 roku było dla oleśnian pierwszym akcentem wojny, która toczyła się od sześciu lat. Wcześniej miasto żyło w miarę normalnym życiem - pracowały zakłady, dzieci chodziły do szkoły, odbywały się odpusty kościelne, w tym przyciągające tłumy wiernych lipcowe uroczystości odpustowe w kościele pątniczym pw. Świętej Anny.

- Czasem ludzie byli świadkami przemarszu wojsk niemieckich albo widzieli na niebie przelatujące samoloty, ale front omijały Olesno z daleka - tłumaczy Cyprian Tkacz.

Jedyna bomba, która wybuchła na Ziemi Oleskiej, między Sowczycami a Borkami Małymi, została najprawdopodobniej spuszczona... przypadkowo przez przelatujący myśliwiec.

We wrześniu 1939 roku w Wojciechowie zestrzelono samolot "Karaś" z polskimi lotnikami (są pochowani na oleskim cmentarzu, gdzie stoi także poświęcony ich pamięci okazały pomnik).

- W styczniu 1945 roku Olesno opustoszało - mówi Cyprian Tkacz - Większość oleśnian uciekła przed Armią Czerwoną.

W mieście pozostało niespełna 100 ludzi (z 7-tysięcznej populacji miasteczka). Wraz z nimi był ksiądz Hugo Jendrzejczyk.

- To właśnie jego pamiętniki są najbardziej wiarygodnym źródłem oleskich wydarzeń ze stycznia 1945 roku - mówi Cyprian Tkacz.
Czerwonoarmiści dotarli do Olesna 20 stycznia drogą od strony Sowczyc. Z daleka ostrzelali miasto z artylerii. Uszkodzili przy tym wieżę kościoła Bożego Ciała. Kiedy nie usłyszeli odzewu, zorientowali się, że wojska niemieckie oddały miasto bez walki.

Żołnierze weszli na oleski Rynek i tutaj urządzili zwycięską fetę. Strzelali z karabinów maszynowych, stojącej na oleskim rynku figurze Matki Boskiej Niepokalanego Poczęcia odstrzelili rękę i głowę.

Jednak prawdziwego dzieła zniszczenia dokonali w najbliższych trzech dniach.
- Trzy czwarte Olesna zostało obrócone w perzynę - mówi Cyprian Tkacz. - Rynek stał się jedną wielką ruiną.

Rozzuchwaleni pijani Sowieci rozpoczęli plądrowanie i grabienie miasta. Okradali kamienice i domy, po czym podpalali je. W ten sposób spłonęły wszystkie XIX-wieczne kamienice na rynku, na Małym i Wielkim Przedmieściu, ratusz i dom kultury. Ocalały oleskie kościoły, ale Sowieci nie oszczędzili plebanii.

Dopiero 25 marca armia rosyjska oddała władze w ręce starosty Ludwika Affy.

Rewolucja w aptekach. Farmaceuta jak lekarz?

Wideo

Komentarze 1

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

d
dociekliwy

Panie redaktorze polecam wspomnienia komendanta obrony miasta dr Rudolfa Pratscha, jego relacje z tego co się wydarzyło 20 stycznia 1945 r. są zgoła odmienne niż treść artykułu, że szczegółami opisuje to co sie działo w mieście - MIASTO BYŁO BRONIONE OD WCZESNYCH GODZIN PPRANNYCH DO PÓŹNEGO WIECZORA- o godz. 19.00 komendant obrony opuścił miasto. Co ciekawe podobny przebieg "wyzwolenia" Olesna podaje strona sowiecka.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3