Polacy w 1939 roku chcieli się bić za niepodległość

archiwum
Dr Marek Białokur
Dr Marek Białokur Archiwum
Rozmowa z dr. Markiem Białokurem, historykiem z Uniwersytetu Opolskiego i nauczycielem historii w III LO w Opolu.

Ważne

Ważne

Centralne Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach-Opolu i wójt gminy Łambinowice zapraszają w sobotę o 12.30 na uroczystość upamiętniającą 73. rocznicę wybuchu II wojny światowej przed pomnikiem Martyrologii Jeńców Wojennych. W programie: odegranie hymnu, przemówienia i złożenie kwiatów.
Uroczyste obchody odbędą się też w Opolu, o godz. 19 na placu Wolności.

Czy Polska mogła uniknąć agresji niemieckiej 1 wrześ- nia 1939 roku, wchodząc do
koalicji z Hitlerem i razem z nim atakując Związek Radziecki? Czy powina oddać III Rzeszy Gdańsk i zgodzić się na eksterytorialny korytarz przez swoje terytorium?

- Historyk nie powinien prowadzić takiej dyskusji, bo abstrahujemy w niej od faktów. Jeśli badacz chce być szanowany w środowisku i patrzeć wprost w lustro, na pytanie: co mogło się zdarzyć w przeszłości, niestety, nie odpowie.

- Pytam nie bez powodu. W tym roku ukazało się sporo publikacji patrzących na II wojnę światową w sposób odbiegający od stereotypów, myślę choćby o książce "Pakt Ribbentrop - Beck" Piotra Zychowicza.
- Dyskusja na temat alternatywnego przebiegu początku II wojny światowej się toczy. Ale uczestniczą w niej bardziej publicyści w mediach niż zawodowi historycy. Ci zajmowali się tym problemem od dawna. O tym, że Polska powinna być może zdecydować się na sojusz z Niemcami w 1939 r., pisał w latach 70. wybitny polski historyk Jerzy Łojek. W książce poświęconej Katyniowi poświęcił tej sprawie kilkadziesiąt stron. Władze komunistyczne nigdy nie przyznały mu tytułu profesora. Inny nieżyjący badacz, prof. Paweł Wieczor-kiewicz, podobną tezę postawił prawie 10 lat temu.

- Pamiętając jak wyglądała wojna i jak zachowywali się w okresie okupacji Niemcy, pytam: co było w 1939 powodem odrzucenia propozycji wejścia Polski do paktu antykominternowskiego?
- Powodów było kilka. Podstawowy był taki: Polacy to dumny naród, a w okresie międzywojennym młodych ludzi wychowano w bardzo głębokim, wpajanym w szkole i w domu, patriotyzmie.

- Stąd tylko krok do obrony ojczyzny do ostatniego żołnierza i do hasła: nie oddamy nawet guzika.
- Proszę pamiętać, Polska odzyskała niepodległość ledwo 20 lat przed wrześniem 1939. Społeczeństwo naprawdę chciało jej bronić. Integralną częścią walki o niepodległość były konflikty z Niemcami: powstanie wielkopolskie i trzy powstania śląskie. Proszę sobie wyobrazić, że jakiekolwiek władze powiedziałyby wówczas społeczeństwu: to była pomyłka. Myśmy się niesłusznie bili o te ziemie. Oddamy je Niemcom. Nikt by się na to nie zdobył. Polska po I wojnie światowej odrodziła się znacznie mniejsza, niż była przed rozbiorami. A żądania niemieckie nie skończyłyby się na Gdańsku i korytarzu. Władze sanacyjne o tym wiedziały. Józef Piłsuski, symbol polskiej niepodległości, mówił, że do nowej wojny Polska powinna przystąpić jako ostatnie państwo. Ale nawet on nie byłby w stanie odwrócić nastrojów społecznych i opóźnić polskiego udziału w wojnie w zamian za terytorialne ustępstwa.

- Niemcy nie były w 1939 jedynym agresorem...
- To był największy problem Polski, że znalazła się w kleszczach dwóch totalitaryzmów. Hitler i Stalin, choć z różnych pobudek ideologicznych, próbowali zburzyć porządek europejski powstały po I wojnie światowej.

- Gdyby nie było sowieckiego ciosu w plecy 17 września 1939, Polska pewnie nie pokonałaby Niemiec, ale mogła się bić o wiele dłużej, wykrwawiając Hitlera i opóźniając jego atak na Francję i Anglię.
- Walki z Niemcami mogły się przedłużyć o kilka tygodni, nawet o miesiąc. 17 września pozbawił nas szans na skuteczny opór. To nie była przypadkowa data. Wypowiedzenie wojny Niemcom 3 września przez Wielką Brytanię i Francję nie poskutkowało pojawieniem się na granicy z Niemcami żołnierzy tych krajów. Gdyby Anglia i Francja biły się z Niemcami, Stalin złamałby pakt Ribbentrop - Mołotow i czekałby, aż wszyscy się wykrwawią. Kiedy upewnił się, ża alianci zachodni nie będą z Niemcami walczyć, uderzył na Polskę.

- Przez lata w Niemczech panował stereotyp, że kampania w Polsce była spacerkiem. Na ile to myślenie zmieniło się dziś, choćby pod wpływem książek Jochena Bohelera o wrześniu 1939?
- Przeświadczenie wielu Niemców o łatwej wojnie w 1939 roku wynikało z propagandy, tej, sięgającej III Rzeszy. Wyjątkowo perfidnej, która pokazywała głównie łamanie szlabanów granicznych. Goebbels był geniuszem kłamstwa. W rzeczywistości nie był to dla Niemiec spacerek. Polska armia biła się bardzo dzielnie, a liczba zabitych i rannych po stronie Niemiec waha się w różnych szacunkach od 48 do 60 tysięcy żołnierzy. Po raz pierwszy od 1933 roku Niemcy zacierający w Europie ślady traktatu wersalskiego musieli walczyć. Czy dziś mieszkańcy Niemiec myślą o wojnie 1939 inaczej? Nie wiem, czy w ogóle się nad tym zastanawiają. Wielu z nich chce być znów dumnym narodem i nie pamiętać o przeszłości. Z przerażeniem obserwuję, że i w Polsce młodzież mało się tym zajmuje. My, nauczyciele, na całą II wojnę światową mamy w I klasie liceum 6-7 godzin. Nie ma kiedy tego roztrząsać. A książki, choćby najlepsze, czyta zaledwie 5-10 procent społeczeństwa.

Wideo

Komentarze 2

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

T
Trzezwy

"Czy Polska mogła uniknąć agresji niemieckiej 1 wrześ- nia 1939 roku, wchodząc do
koalicji z Hitlerem i razem z nim atakując Związek Radziecki? Czy powina oddać III Rzeszy Gdańsk i zgodzić się na eksterytorialny korytarz przez swoje terytorium?"

TAK !

powinna zlaczyc sie z Hitlerem i walczyc ramie w ramie przeciw bolszewikom ,
Hitler zlego slowa nie powiedzial o Polsce do czasu gdy polski rzad podpisal pakt z Anglia i Francja , szanowal Józefa Pilsudskiego , postawil warte honorowa przy jego grobie

a tak co ? dostalismy po zadku od Niemcow , Ruskich a Anglia i Francja mieli i maja nas w duupsku bardzo gleboko co historia juz wyraznie pokazala

a teraz 2012 i idziemy z Niemcem ramie w ramie w UE

2012 - 1939

a teraz Polki jada do Niemiec opiekowac sie tymi zolnierzami za 1200 euro miesiecznie .... co za swiat ? jedziemy do Niemiec po zameldowanie , zasilek socjalny i kindergeld ktory Niemieccy podatnicy placa Polakom zeby oni mogli jakos zwiazac koniec z koncem .... Niemcy zaplacili i dalej placa odszkodowania , przepraszaja , klekaja itd... ..................................................................................................................................................... a Polska wraz z innymi sojusznikami w ODWECIE zabili wiecej Niemieckich cywilow i zolnierzy jak Niemcy Polakow ale to juz inna sprawa , przeciez to Niemcy niby zaczeli i to mozna ich zabijac i przepraszac tez nie wolno bo nie wypada ..... tak sobie pomylsie jak by POLSKA wygladala jak by wojny w 1939 roku nie bylo ? odpowiedz ; gorzej jak teraz !

Niemcy zrobili w europie to co Polska miala zamiar -----likwidacja ludnosci zydowskiej ---- Niemcy robili to oficjalnie dokumentujac zbrodnie a Polacy po cichutku przypisujac to Niemcom nawet po wojnie

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3