Quo vadis edukacjo? O Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji oraz kwalifikacjach rynkowych w szkole branżowej i technikum

Materiał informacyjny
Edukacja zmierza tam, gdzie efektywnie i innowacyjnie łączy się z potrzebami pracodawców. Do miejsca, w którym pozwala uczniom rozwijać i „przekuwać” w kwalifikacje wszystkie efekty uczenia się. Drogowskazem jest Zintegrowany System Kwalifikacji.

Pandemia wymusiła sytuację, w której edukacja zawodowa w szkołach branżowych i technikach prowadzona jest zdalnie, a uczniowie realizują podstawę programową nie wychodząc z własnych domów. Choć jesteśmy trochę zmęczeni tym rozwiązaniem, to pokazało nam ono ważną rzecz - możliwe jest uczenie się nie tylko w murach szkoły. Samouczenie poprzez aktywność życiową, rozwój zainteresowań i formy on-line, prowadzi do nabywania wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych. Odpowiednio ukierunkowane, mogą stać się kwalifikacjami pożądanymi na rynku pracy.

W przypadku uczniów szkoły branżowej i technikum, a więc osób przygotowujących się bezpośrednio do wejścia na rynek pracy, ukierunkowanie to powinna zrealizować szkoła, do której uczęszczają. To ona, prowadząc współpracę z lokalnymi pracodawcami w zakresie praktycznej nauki zawodu, orientuje się najlepiej, które kwalifikacje zapewnią jej absolwentom skuteczny start zawodowy.

Lepsza edukacja, lepsza praca

Zintegrowany System Kwalifikacji (ZSK) klasyfikuje i porządkuje wszystkie kwalifikacje możliwe do uzyskania w Polsce. Potwierdzające je dokumenty (świadectwa ukończenia szkół, dyplomy i certyfikaty) zawierają oznaczenie poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK). Oznaczenie to odpowiada poziomom Europejskiej Ramy Kwalifikacji, co pozwala porównać polskie kwalifikacje z kwalifikacjami możliwymi do uzyskania w innych krajach Unii Europejskiej. Dzięki temu polscy absolwenci i pracownicy stają się równoprawnymi uczestnikami europejskiego rynku pracy. ZSK jest narzędziem realizacji polityki uczenia się przez całe życie, które wynika z zaleceń Parlamentu Europejskiego, a za jego wdrażanie odpowiada Instytut Badań Edukacyjnych.

Jak to wygląda w praktyce?

Ukończenie każdej szkoły, w tym branżowej i technikum, daje kwalifikacje pełne. W ZSK są też kwalifikacje rynkowe. Stanowią one odpowiedź na realne potrzeby rynku i trafiają do systemu z inicjatywy podmiotów rynkowych.

To ukłon w stronę pracodawców, którzy mogą kreować potrzebne w ich branżach kwalifikacje, a zarazem docenienie roli uczenia się nieformalnego w naszym życiu. W ubieganiu się o kwalifikację rynkową nie ma znaczenia, jaką drogą nabyliśmy określone dla niej efekty uczenia się. Możemy to zrobić poprzez kurs, szkolenie, ale równie dobrze poprzez naukę własną – połączenie tego, czego uczymy się w szkole ze zgłębianiem tego, co nas interesuje. Uczymy się podczas praktyk zawodowych, pracy wakacyjnej, interakcji społecznych, czy surfowania w Internecie. Potem musimy przejść proces walidacji, który sprawdza, czy rzeczywiście opanowaliśmy zakres wiedzy i umiejętności pozwalający uzyskać kwalifikację rynkową. Po jego pozytywnym zaliczeniu, otrzymamy certyfikat potwierdzający posiadanie kwalifikacji wraz z odpowiednim poziomem PRK. Jest to rozwiązanie pozwalające szkołom branżowymi i technikom ukierunkowywać uczniów w świadomym „przekuwaniu” efektów uczenia się na certyfikaty, uzupełniające kwalifikacje pełne zgodnie z bieżącymi potrzebami rynku pracy.

Analogia takiego podejścia do kwalifikacji z sytuacją uczenia się zdalnego w dobie pandemii jest dość wyraźna, co stwarza szanse na celowe doskonalenie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych przy wsparciu szkoły.

Od września 2019 r. zmiany w prawie oświatowym umożliwiają dyrektorowi szkoły zawarcie umowy z instytucją certyfikującą. Dzięki temu uczniowie oraz absolwenci mogą jednokrotne nieodpłatnie przystąpić do walidacji wybranej kwalifikacji rynkowej funkcjonującej w ZSK.

Z perspektywy szkoły – Zespół Szkół im. Jana Pawła II w Zdzieszowicach

– Nasza szkoła nadaje kwalifikacje pełne rozumiane jako zawód i jest to absolutna podstawa we współczesnym świecie. Niemniej dynamika rynku pracy jest bardzo duża, co wynika z rozwoju technologicznego i zmian gospodarczych, a teraz też tych wymuszonych przez COVID-19 – przekonuje Małgorzata Nogalska, dyrektor Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Zdzieszowicach.– Od lat kształcimy na potrzeby lokalnego rynku pracy w ścisłej współpracy z wiodącymi pracodawcami Opolszczyzny, ale chcemy też pomagać uczniom w elastycznym budowaniu ścieżki zawodowej już od pierwszych dni nauki w naszej szkole. Kwalifikacja rynkowa jest sygnałem z branży, jakich fachowców „na już” w niej potrzeba. Nie można pozostawić takiego sygnału bez reakcji, tym bardziej, będąc placówką kształcenia zawodowego – tłumaczy dyrektor Małgorzata Nogalska. I jak dodaje: - W przyszłości chcielibyśmy, aby równolegle z wykształceniem formalnym uczniowie nabyli, przy naszym pełnym wsparciu dydaktycznym, dodatkowy atut na rynku pracy w postaci kwalifikacji rynkowej.

Pierwszym krokiem jest zwiększenie rozpoznawalności ZSK przez społeczność uczniowską oraz pokazanie dostępności oferowanych w nim rozwiązań dla osób młodych.

– Od roku szkolnego 2020/2021 uczniowie klas pierwszych będą uczyć się o ZSK w ramach innowacji pedagogicznej opracowywanej we współpracy z Instytutem Badań Edukacyjnych. Dowiedzą się, czym jest ZSK, co daje Polska Rama Kwalifikacji i walidacja, a przede wszystkim jak wykorzystać tę wiedzę w praktyce. Od 2017 roku absolwenci mają na świadectwie oznaczenie poziomu PRK kwalifikacji pełnej, jaką uzyskali zdając egzamin i kończąc szkołę. Chcemy, żeby nasi uczniowie bez problemu rozszyfrowywali ten skrót, a co więcej, żeby wiedzieli jak budować karierę zawodową w Polsce i innych krajach UE, w oparciu o ZSK i ramę kwalifikacji. Naszą intencją jest, aby pomóc im wybrać, a następnie uzyskać te kwalifikacje, które wynikają z ich zainteresowań, jednocześnie odpowiadając lukom kompetencyjnym identyfikowanym przez pracodawców, którzy realizują z nami kształcenie praktyczne w zawodzie – wyjaśnia Justyna Raszczyk, Kierownik Kształcenia Praktycznego w ZS im. Jana Pawła w Zdzieszowicach. – Mamy pomysły na interaktywne metody nauczania o ZSK, także w formach on-line. Dokładamy wszelkich starań, aby nasza młodzież płynnie wchodziła na rynek pracy. Dlatego warto rozważyć ofertę ZS im. Jana Pawła II wybierając szkołę średnią - dodaje.

Z perspektywy pracodawcy - Multiserwis Sp. z o.o.

Multiserwis Sp. z o.o. z siedzibą w Krapkowicach zatrudnia ponad 3500 pracowników. Przynależy do jednego z największych na świecie koncernów działających w branży serwisu przemysłowego jakim jest Koncern Bilfinger SE. Posiadając wykwalifikowaną kadrę inżynieryjno-techniczną oraz specjalistów w dziedzinie organizacji, nadzoru i prowadzenia budowy, z powodzeniem realizuje szereg zadań w Polsce i poza jej granicami. Priorytetem wszelkich działań firmy jest jakość, którą zapewniają kwalifikacje kadry pracowniczej.

– Jesteśmy zainteresowani wspieraniem uczniów z woj. opolskiego w zdobywaniu kwalifikacji pełnych i efektów uczenia się umożliwiających uzyskiwanie kwalifikacji rynkowych. W ZSK widzimy ogromną szansę na precyzyjne kompletowanie zespołu o wiarygodnych kwalifikacjach. Przełoży się to na skuteczną realizację zadań i zwiększenie konkurencyjności przedsiębiorstwa w postępowaniach przetargowych w kraju i zagranicą dzięki ujednoliceniu systemu z podobnymi systemami w innych krajach europejskich. Zdajemy sobie sprawę, że człowiek uczy się przez całe życie i edukacji tej nie kończy na szkole, ale to już w niej należy wskazać mu drogi dalszego rozwoju zawodowego. ZSK to realne narzędzie łączenia edukacji i biznesu, a dzisiejsi uczniowie to nasi przyszli pracownicy – mówi Joanna Bochenek, Młodszy Specjalista ds. Młodocianych Pracowników.

Z perspektywy ucznia

– Uczę się na grafika komputerowego i oczywiste jest, że potrafię obsługiwać komputer, edytor tekstów oraz arkusz kalkulacyjny. Cały czas się w tym doskonalę, zwłaszcza teraz kiedy szkołę mam w formie e-lekcji. Jeżeli będę mógł uzyskać dokument, który to potwierdzi, to moje portfolio będzie bogatsze. Na pewno pracodawcy wolą zatrudniać osoby, które mają w CV oprócz świadectwa ukończenia szkoły dodatkowe dokumenty. Myślę, że taki dokument zwiększa moje szanse na rozmowie kwalifikacyjnej – wyjaśnia Patryk, uczeń III klasy Technikum w ZS im. Jana Pawła w Zdzieszowicach.

Już teraz, dzięki ZSK, w którym funkcjonuje kwalifikacja rynkowa „Certyfikat umiejętności komputerowych – poziom podstawowy” każdy uczeń może poddać się walidacji i zdobyć certyfikat, który pomoże mu w zdobyciu pierwszej pracy.

W dalszych latach edukacji Patryk może zdobyć kolejne certyfikaty. Przykładowo: „Obsługiwanie i projektowanie procesu druku 3D”, „Odzyskiwanie danych z dysków twardych HDD”, czy „Content marketing”. Informację o tym, jak to zrobić oraz jaką wiedzą, umiejętnościami i kompetencjami społecznymi powinien wykazać się na walidacji, znajdzie w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji. To publiczna baza danych obejmująca wszystkie kwalifikacje włączone do ZSK dostępna pod linkiem - www.rejestr.kwalifikacje.gov.pl.

ZSK w województwie opolskim

W województwie opolskim zawarto partnerstwo na rzecz upowszechniania ZSK na linii: Instytut Badań Edukacyjnych – Zespół Szkół im. Jana Pawła II w Zdzieszowicach – Multiserwis Sp. z o.o. – Powiat Krapkowicki. Celem jest zacieśnianie współpracy edukacji z rynkiem pracy oraz promowanie dobrych praktyk całożyciowego uczenia się już na etapie edukacji szkolnej.

Dowiedz się więcej o ZSK

Wszystkich zainteresowanych kwestią funkcjonowania ZSK, jak również angażowaniem się w prowadzone działania, zachęcamy do kontaktu z doradcami regionalnymi w woj. opolskim: Agnieszka Wojtal, tel. 573 444 587, e-mail: a.wojtal@ibe.edu.pl lub Iwona Caputa, tel. 573 444 586, e-mail: i.caputa@ibe.edu.pl. Od doradców uzyskać można również informacje na temat bezpłatnych seminariów regionalnych lub webinariów przybliżających ZSK. Więcej informacji na: www.kwalifikacje.edu.pl.

Agnieszka Wojtal
Doradca regionalny
ds. Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji
Województwo opolskie
Instytut Badań Edukacyjnych

*

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3