Zaćmienie Słońca. Nasi przodkowie byliby przerażeni. To zły omen, niósł choroby i śmierć

OPRAC.:
Agata Wodzień-Nowak
Agata Wodzień-Nowak
Wieki temu bardzo groźnie interpretowano wszelkie anomalie w funkcjonowaniu kosmosu. Zaćmienie odbierano jako zły omen.
Wieki temu bardzo groźnie interpretowano wszelkie anomalie w funkcjonowaniu kosmosu. Zaćmienie odbierano jako zły omen. Robert Wozniak
Zaćmienie Słońca to niecodzienne zjawisko, a skoro coś odbiega od normy, jest tajemnicze, nieznane, to może kryją się za tym złe moce? Potwór pożerający Słońce, czarownica? W dawnych wierzeniach, gdy nie znano astronomicznych, naukowych uzasadnień, zaćmienie Słońca przerażało mieszkańców, którzy byli świadkami takiego zjawiska. 25 października będziemy mogli obserwować około południa takie właśnie zaćmienie. Jak zareagowaliby nasi przodkowie? Sprawdzamy znaczenie zjawiska w kulturze ludowej.

Spis treści

Za nami zaćmienie Słońca, pierwsze od kilku lat. 25 października 2022 roku Księżyc znalazł się między Słońcem a Ziemią i rzucił na nią swój cień. Zjawisko zamierza transmitować w mediach społecznościowych między innymi Centrum Nauki Kopernik.

W Warszawie zjawisko rozpoczęło się o 11:13. Wówczas tarcza Księżyca (niewidoczna, ponieważ jest nów) zaczął nasuwać się na tarczę słoneczną. O godzinie 12:23 nastąpiło maksimum – zasłonięcie 41% Słońca. Spektakl na niebie zakończył się o 13:32.

Zaćmienie słońca w kulturze ludowej było złym znakiem

Zaćmienie słońca miało swoje specjalne znaczenie, głównie złowrogie, już w starożytnych cywilizacjach. "Wierzono, że zjawiska występujące na niebie są skutkiem tego, w jaki sposób żyją ludzie. W starożytnej Grecji zaćmienie Słońca było postrzegane jako znak gniewu bogów i uważano je za zapowiedź nadchodzących złych wydarzeń", wskazuje Centrum Modelowania Meteorologicznego IMGW.

Słońce, światło, ogień miały magiczną moc, zaś niespodziewane zaćmienie słońca oznaczało pogrążenie w chaosie. Trzeba tu wspomnieć, że w polskiej kulturze ludowej kolory miały moc, o czym pisze m.in. Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi:

"Cała ludowa wizja świata to walka dobra ze złem, światła z mrokiem, Boga z ciemnymi mocami. Dwa podstawowe kolory, biały i czarny podkreślają właśnie ten dualizm. Biały to więc nie tylko niewinność, ale wszystko, co dobre – życie, światło, czystość i sacrum. Czerń to jego opozycja – śmierć, mrok, grzech i profanum".

O tym, że w dawnych czasach całkowite zaćmienia Słońca uważane były za zwiastun nieszczęść, chorób, śmierci ważnych postaci, wojen, konfliktów, klęsk żywiołowych, przypomina Departament Edukacji Polskiej Agencji Kosmicznej, cytowany przez erzeszow.pl. Podobnie traktowano pojawienie się jasnej komety.

Podczas zaćmienia ciężarne kobiety chowały się, aby dziecko nie urodziło się ze znamieniem, zakrywano studnie, aby nie doszło do skażenia wody kosmiczną trucizną. W wierzeniach Słowiańszczyzny, podczas zaćmień Słońca i Księżyca wzrastała moc złych czarownic i demonów, a na ludzi spadały schorzenia.

Przyczyn chorób upatrywano również w nietypowych i niepokojących zjawiskach atmosferycznych – zaćmieniu księżyca, słońca czy nawet „krwawych” zachodach, Również Muzeum Wi Radomskiej, jako jedną z przyczyn pojawiania się chorób według dawnych wierzeń, uznawano właśnie zaćmienie słońca, jak i każde nietypowe zjawiska atmosferyczne.

Czarownica przebija słońce, a ziemia pogrąża się w chaosie

O ludowych wierzeniach na temat Słońca pisze także Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie:

Zaćmienie słońca albo księżyca był negatywnie interpretowane, w tym czasie bowiem następowało pogrążenie ziemi w ciemnościach i chaosie. Tłumaczono to jako efekt pożerania słońca lub księżyca przez potwora, czarownice lub inne złe moce, aby je odstraszyć, czyniono hałas – zanotował Kazimierz Moszyński.

Lubelski ośrodek, przyglądając się dawnym wierzeniom, wspomina, że zaćmienie słońca mogła spowodować czarownica, przebijając je diamentową szpilką, a ono wpadło w morze, z którego musi się wydobyć.

Jak już wspominaliśmy, zaćmieniu przypisywano powodowanie chorób i śmierci. Już wspominaliśmy o tym, że w trakcie zacmienia należało zamknąć studnie. Po wypiciu wody z takiej nieosłoniętej studni rzekomo można było umrzeć. Według mitów po zaćmieniu rośliny rosły dalej, ale nie dawały owoców, zwierzęta nie rozmnażały się, a niemowlęta umierały, pisze Brama Grodzka - Teatr NN.

Czego dziś powinniśmy się obawiać podczas zaćmienia słońca?

W XXI wieku, obserwując zaćmienie słońca, powinniśmy obawiać się głównie o swój wzrok. – Pod żadnym pozorem nie spoglądamy na tarczę słońca przez teleskopy lub lornetki niewyposażone w odpowiednie filtry (np. folia słoneczna Baader) – przestrzega Jakub Tokarek z Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Naukowiec wyjaśnia, że najbezpieczniejszym sposobem obserwacji jest metoda projekcji ekranowej. - Można również obserwować zjawisko przez szkło spawalnicze lub specjalne okulary do obserwacji zaćmienia Słońca. Długotrwałe patrzenie wprost na Słońce również może uszkodzić wzrok, dlatego polecamy krótkie sesje obserwacyjne – dodaje Jakub Tokarek.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

iPolitycznie - Robert Telus o rozwiązaniu problemu zboża - skrót

Materiał oryginalny: Zaćmienie Słońca. Nasi przodkowie byliby przerażeni. To zły omen, niósł choroby i śmierć - Strefa Agro

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na nto.pl Nowa Trybuna Opolska
Dodaj ogłoszenie