Co powoduje raka przed 50. rokiem życia? Te 9 czynników jest najważniejsze w profilaktyce nowotworu w młodym wieku. Zobacz wyniki badań

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Choć osoby w drugiej, trzeciej i czwartej dekadzie życia chorują na nowotwory złośliwe trzy razy rzadziej niż ludzie w wieku 60-69 lat, częstotliwość występowania raka w tej grupie stale rośnie.
Choć osoby w drugiej, trzeciej i czwartej dekadzie życia chorują na nowotwory złośliwe trzy razy rzadziej niż ludzie w wieku 60-69 lat, częstotliwość występowania raka w tej grupie stale rośnie. rido/123RF
Na nowotwory choruje w ostatnich dekadach coraz więcej osób przed 50. rokiem życia. Poszukując przyczyn tego zjawiska, harwardzcy naukowcy podkreślają znaczenie stylu życia począwszy od jego pierwszych etapów i wczesnej dorosłości. Na co więc zwrócić szczególną uwagę? Oto 9 najważniejszych czynników rozwoju raka u młodych ludzi, które zidentyfikowano w nowych badaniach. Większość z nich to kwestie, które da się zmienić!

Spis treści

Na raka chorują coraz młodsi ludzie

Nowotwory są wiodącą przyczyną zgonów na świecie. Dotykają zwykle osoby powyżej 50. roku życia i starsze, jednak począwszy od lat 90. w wielu częściach świata wzrasta zachorowalność na niektóre ich rodzaje pośród ludzi w młodszym wieku.

Choć najwięcej nowotworów złośliwych wykrywa się w wieku 60-69 lat (35 proc. nowych przypadków), choruje ponad 6 proc. osób mających 40-49 lat, 4 proc. w wieku 30-39 lat i 1 proc. dwudziestolatków. To w sumie 11 proc. ludzi w wieku 20-49 lat – wynika z danych GUS.

Rozwój nowotworu następuje w sytuacji, gdy na skutek zmian genetycznych komórki rosną w niekontrolowany sposób, przy czym może dotyczyć to niemal każdego narządu i tkanki ciała.

Słowa „nowotwór” i „rak” nie są przy tym równoznaczne. Choć każdy rak jest nowotworem złośliwym, nie każdy nowotwór złośliwy to rak. Nazwa zależy od tkanki, w której powstają zmiany, a te rakowe dotyczą nabłonków i skóry. Dla uproszczenia w artykule będziemy jednak używać tych nazw zamiennie.

Rak u młodych osób stwarza ryzyko długoterminowych problemów zdrowotnych, które są związane nie tylko z samą chorobą, ale też z jej leczeniem. Należą do nich m.in. niepłodność, choroby układu sercowo-naczyniowego i nowotwór wtórny, a także efekty uboczne terapii onkologicznych. Dlatego tak ważne jest poszukiwanie czynników jego ryzyka, czym zajęli się naukowcy ze Szkoły Medycznej Uniwersytetu Harvarda i należącego do niej szpitala Brigham and Women’s Hospital.

Nowotwory rozwijają się po kilku dekadach

W ramach przeglądu prac badawczych, zamieszczonego na łamach „Clinical Oncology”, naukowcy poddali analizie dane z całego świata z la 2000-2012. Dotyczyły one występowania 14 rodzajów tych nowotworów, które obecnie stwierdza się z nasiloną częstotliwością u osób poniżej pięćdziesiątki.

Należały do nich nowotwory m.in.:

  • rak piersi,
  • jelita grubego,
  • endometrium,
  • przełyku,
  • głowy i szyi,
  • nerki,
  • trzustki,
  • prostaty,
  • żołądka,
  • tarczycy,
  • szpiku kostnego.

Szukano głównie informacji na temat prawdopodobieństwa rozwoju tych chorób, a także danych literaturowych poświęconych nowotworom rozwijającym się w młodym oraz starszym wieku.

Czytaj także: Masz raka i nie wiesz, gdzie szukać pomocy? Centrum Kryzysowe to miejsce dla chorych i ich bliskich. Co oferuje ta nowa platforma?

Choć według autorów badania zwiększona liczba przypadków raka u młodych osób może być częściowo związana z większą liczbą wykonywanych badań, zdecydowany wpływ na zachorowalność mają też nawyki we wczesnym życiu. Naukowcy stwierdzili bowiem, że pomiędzy powstaniem uszkodzeń komórkowych a zdiagnozowaniem raka może upłynąć nawet kilka dekad.

Dowiedz się więcej na temat:

Te 9 czynników ma największy wpływ na rozwój nowotworu

Z przeglądu wynika też, że wzrost liczby nowotworów wykrywanych przed 50. r.ż. idzie w parze z popularnością trendów dotyczących sposobu jedzenia i życia oraz zmian w środowisku.

A oto najważniejsze czynniki, które powiązano z rozwojem nowotworów u młodych:

  • dieta w stylu zachodnim – z dużą ilością nasyconych kwasów tłuszczowych, czerwonego mięsa, wędlin, cukru i ultraprzetworzonej żywności, a za po uboga w warzywa, owoce, pełne ziarna zbóż, a tym w pochodzący z nich błonnik,
  • rzadkie karmienie dzieci piersią i korzystanie z gotowych mieszanek mlekozastępczych,
  • zwiększone spożycie alkoholu,
  • palenie tytoniu, również bierne oraz ekspozycja na dym w życiu płodowym,
  • zmniejszona ilość snu u dzieci, związana z palącym się światłem w nocy,
  • praca na nocną zmianę, również z powodu zwiększonego ryzyka rozwoju otyłości i cukrzycy typu 2, które same w sobie działają kancerogennie,
  • zmiany dotyczące zdrowia reprodukcyjnego u kobiet: wcześniejsza miesiączka, mała liczba dzieci, starszy wiek poczęcia pierwszego i ostatniego dziecka, a także częstsze korzystanie z doustnej antykoncepcji hormonalnej,
  • brak aktywności fizycznej i siedzący tryb życia,
  • częstsze występowanie cukrzycy typu 2.

Zobacz: jak szkodzi nam ultraprzetworzona żywność i czym naprawdę jest?

Autorzy badania zwracają uwagę na fakt, że 8 z 14 badanych nowotworów dotyka układu pokarmowego. To wskazuje, jak ważny dla zmniejszenia ryzyka ich rozwoju w obrębie jamy ustnej czy jelit jest prawidłowy mikrobiom, czyli ogólnie mówiąc mikroflora bakteryjna (choć nie tylko). Tu podkreślono, że na jej stan wpływa niekorzystnie antybiotykoterapia, która powinna być stosowana tylko w uzasadnionych przypadków.

Wpływ wymienionych czynników rozwoju raka na organizm jest dwojaki. Z jednej strony wywołują stan zapalny i zaburzają regulację procesów komórkowych, wpływając bezpośrednio na ryzyko rozwoju nowotworu. Z drugiej mogą wywoływać przewlekłe choroby, które prowadzą do raka – a więc działać pośrednio. Nie należy przy tym zapominać, że te same czynniki mogą przyczynić się do choroby nowotworowej również w starszym wieku. Warto więc wyeliminować te z nich, na które mamy wpływ. Wpłynie to na zmniejszenie ryzyka również innych schorzeń cywilizacyjnych.

Cukier pod kontrolą

kup najtaniej

Diagnosis

Diagnosis Lancety OPTILETS 50 sztuk

18,00 zł9,57 zł-47%

kup najtaniej

Synoptis

Lifescan Nakłuwacz OneTouch Delica Plus

25,00 zł17,06 zł-32%

kup najtaniej

PiC Solution

PIC Insupen Igły Do Penów 31G 5 mm 100 sztuk

21,59 zł18,17 zł-16%

kup najtaniej

Optium Xido Neo

169,95 zł
Materiały promocyjne partnera
Dodaj firmę
Logo firmy Narodowy Fundusz Zdrowia Centrala
Warszawa, ul. Rakowiecka 26/30
Autopromocja

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Ostrzał Kijowa. W trakcie operacji na sercu dziecka zabrakło prądu

Materiał oryginalny: Co powoduje raka przed 50. rokiem życia? Te 9 czynników jest najważniejsze w profilaktyce nowotworu w młodym wieku. Zobacz wyniki badań - Strona Zdrowia

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na nto.pl Nowa Trybuna Opolska
Dodaj ogłoszenie