Trzeba będzie dodrukować śląski słownik Doroty Wons. Nakład wyczerpany!

Mirosław Dragon
Mirosław Dragon
Dorota Wons jest nauczycielką i regionalistką z Zębowic. „Rolniczy słownik gwarowy” opracowywała przez kilka lat. fot. Mirosław Dragon
„Rolniczy słownik gwarowy” nauczycielki z Zębowic cieszy się ogromną popularnością, zamówienia na książkę przychodzą nawet z Niemiec!

Dorota Wons przez kilka lat zbierała słowa do „Rolniczego słownika gwarowego ziemi zębowickiej”.

Śląski słownik Doroty Wons został wydany dzięki dotacji z Unii Europejskiej. Spotkania autorskie z Dorotą Wons zorganizowano m.in. w Oleśnie, Gorzowie Śląskim, Praszce i w Zębowicach.

Łącznie w „Rolniczym słowniku gwarowym” jest 800 haseł, dzisiaj już w powoli zapominanych.

Część z nich ilustrowana jest zdjęciami, dzięki którym można zobaczyć, jak wyglądały hojwynder (przetrząsacz do siana) czy haziel (czyli sławojka, ustęp).

Czy wiecie, co znaczą słowa: dyrdoń, fiśla czy hojwynder? Te...

Ze słownika możemy się dowiedzieć, że cypula to chude mleko, dyrdoń to pęd sosny, fiśla to górna część stodoły, a locher to maszyna do robienia dołków na ziemniaki - sadzeniaki.

- Codziennie dostaję telefony z różnych części Śląska oraz z Niemiec. Cieszę się, że jest takie zainteresowanie gwarą! - mówi Dorota Wons. - Jeśli tak dalej będzie, to trzeba będzie zrobić dodruk słownika, ponieważ tysiąc egzemplarzy już się prawie rozeszło!

„Rolniczy słownik gwarowy” najłatwiej dostać właśnie na spotkaniu autorskim. Jest też dostępny w Izbie Regionalnej w Zębowicach, którą prowadzi Gerard Wons, mąż autorki słownika.

Co ciekawe, Dorota Wons tworzy już kolejny słownik!

Tym razem będzie to leksykon zwyczajowych nazw miejscowości, osad oraz przysiółków w gminie Zębowice.

- W Zębowicach jest na przykład część wsi nazywana Ukrainą. Wiele osób myśli, że może to od tego, że zamieszkali tam repatrianci z Ukrainy, a to nieprawda. Ta nazwa wzięła się stąd, że jest tam lepsza ziemia niż typowe zębowickie piachy, więc ludzie mówili, że to prawie jak czarnoziem na Ukrainie! - mówi Dorota Wons.

Kto zna historię nazw osad wiosek i osad, może napisać maila do autorki słownika: dorota.wons@gmail.com

Rolniczy słownik gwarowy:

  • ajchel – żołądź
  • babka - kowadełko do klepania kosy
  • cedzitko - sitko
  • dyrdoń - młody pęd sosny
  • fefermyncka – mięta
  • gansipampek – stokrotka
  • gogoły – niedojrzałe owoce
  • hawerfloki – płatki owsiane
  • kamerlik - komórka
  • kosok - sierp
  • maśka - kokardka
  • śtifmiterki - bratki

W ramach projektu „Stąd jesteśmy- rzecz o przeszłości dla przyszłości", na który pozyskano dotację z Unii Europejskiej, wydano cztery książki:

  1. Krystyna Kunysz - „Na niebieskiej niwie, czyli rzecz o cmentarzach w gminie Kolonowskie";
  2. Iwona Krakowiak-Bzymek - „Suchy Bór. Ludzie mówią";
  3. Georg Stasch - „Dębska Kuźnia. Wspomnienia z górnośląskiej wsi";
  4. Dorota Wons - „Rolniczy słownik gwarowy ziemi zębowickiej".

Kiedy będzie wiosna? Zwierzęta dają sygnały. Klimat się zmienił.

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 4

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość
10 grudnia, 10:07, Jacek:

"gansipampek" to 2 słowa - "gansi pampek"

Dlaczego jest pisany razem - czegoś nie wiem?

No bo autobus się też pisze razem, a nie auto i bus.

G
Gość
10 grudnia, ‎11‎:‎43, Gość:

Lady,

what is it all about you people who are still keeping this lie alive that Silesian is just a dialect...

it is not! Stop polonizing us and our language!

Hört auf uns zu polonisieren! Schlesisch ist kein Dialekt des Polnischen. Wie können Sie solche Unwahrheiten auf dem Buchcover festhalten.

Piyrōnske gizdy, skōnczcie nŏs pōlōnizować! Slōnski nigdz nie bōu i nie baje polskim dialechtym! Dopiyro ôd 74 lŏt sōm ejście sam u nŏs we heimacie, a już se myjślijcie, że wiycie ô nŏs wiancyj a lepij! Schluss, aus, Ende!

Moja ołma przed wojną miała religię w języku polskim i jakoś Niemcy nie nazywali tego, że jest prowadzona w języku śląskim.

G
Gość

Lady,

what is it all about you people who are still keeping this lie alive that Silesian is just a dialect...

it is not! Stop polonizing us and our language!

Hört auf uns zu polonisieren! Schlesisch ist kein Dialekt des Polnischen. Wie können Sie solche Unwahrheiten auf dem Buchcover festhalten.

Piyrōnske gizdy, skōnczcie nŏs pōlōnizować! Slōnski nigdz nie bōu i nie baje polskim dialechtym! Dopiyro ôd 74 lŏt sōm ejście sam u nŏs we heimacie, a już se myjślijcie, że wiycie ô nŏs wiancyj a lepij! Schluss, aus, Ende!

J
Jacek

"gansipampek" to 2 słowa - "gansi pampek"

Dlaczego jest pisany razem - czegoś nie wiem?

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3