Elektroniczny sąd. Pomaga wierzycielom w odzyskiwaniu pieniędzy

Radosław Dimitrow
Radosław Dimitrow
– Tak wygląda nakaz zapłaty wydany przez e-sąd. Żeby go anulować, należy złożyć do 14 dni sprzeciw na piśmie – tłumaczy Małgorzata Płaszczyk, rzecznik praw konsumentów w Strzelcach Opolskich i Krapkowicach.
– Tak wygląda nakaz zapłaty wydany przez e-sąd. Żeby go anulować, należy złożyć do 14 dni sprzeciw na piśmie – tłumaczy Małgorzata Płaszczyk, rzecznik praw konsumentów w Strzelcach Opolskich i Krapkowicach. Radosław Dimitrow
Nieuczciwe firmy pozywają klientów za przedawnione albo nieistniejące długi. Ich orężem jest elektroniczny sąd, który wydaje korzystne dla nich wyroki. Luki w przepisach o e-sądzie działają na niekorzyść pozwanych.

- Przed tym procederem można się skutecznie bronić, tylko trzeba znać przepisy - mówi Małgorzata Płaszczyk, rzecznik konsumentów ze Strzelec Opolskich.

Pani Krystyna, mieszkanka Dobieszowic (gm. Krapkowice) nie mogła uwierzyć własnym oczom, gdy dostała pismo, z którego wynikało, że jej emeryturę zajmuje komornik. A zaczęło się od pewnego telefonu. Cztery lata temu zadzwonił do niej przedstawiciel handlowy, proponując płatny wpis w książce telefonicznej. Choć wtedy odmówiła, teraz dowiedziała się, że usługa została jednak wykonana, a ona za nią nie zapłaciła 920 zł. Do tej kwoty doliczono koszty procesowe i opłatę egzekucyjną. Razem do zapłaty było 1577 zł. Wyrok w tej sprawie wydał e-sąd. Sęk w tym, że zainteresowana nic o tym nie wiedziała.

- W jakim my kraju żyjemy?! Państwo wspiera oszustów, a uczciwym ludziom nie daje nawet szansy, żeby mogli się bronić - żali się emerytka. - Przecież to bezprawie, żeby wydawać wyrok za czyimiś plecami...

E-sąd ogólnopolski powstał w Lublinie. Z założenia miał być instytucją, która w trybie uproszczonym - rozpatrując wnioski przez internet - zajmowałaby się wydawaniem wyroków w prostych sprawach, takich jak zaległości w rachunkach za prąd czy nie spłacona rata kredytu. Słowem - pomagać wierzycielom w odzyskiwaniu pieniędzy.

W praktyce instytucja ta jest wykorzystywana przez nieuczciwe firmy do ściągania długów, które dawno już zostały uregulowane lub są przedawnione albo w ogóle nie istnieją. Windykatorzy składają wnioski do e-sądu, licząc na niewiedzę i naiwność ludzi, których one dotyczą.

- Żeby anulować wyrok e-sądu, należy do 14 dni złożyć sprzeciw na piśmie. Wtedy nakaz przestaje obowiązywać albo sprawa trafia do zwykłego sądu - mówi Małgorzata Płaszczyk, rzecznik konsumentów ze Strzelec Opolskich.

Nieuczciwe firmy wykorzystują prawo

Opinia

ZBIGNIEW ĆWIĄKALSKI, były minister sprawiedliwości, który powołał e-sąd:

Nie przekreślałbym dokonań e-sądu z powodu problemów, które się pojawiły. Ta instytucja jest nam potrzebna. W ciągu ostatnich dwóch lat rozpatrzyła aż 4 miliony spraw. Gdyby trafiły one do tradycyjnych sądów, to te najzwyczajniej w świecie by się zatkały.

Opisywane przypadki wykorzystywania e-sądu do wyłudzania pieniędzy rzeczywiście się zdarzały, ale stanowiły niewielki ułamek wszystkich spraw. Żeby zlikwidować problem, trzeba doprecyzować i zaostrzyć przepisy. Być może należy wprowadzić odpowiedzialność karną za próby ściągania długów, które nie istnieją. Pomocne w tym zakresie mogą być doświadczenia Niemców i Portugalczyków, bo tam takie instytucje z powodzeniem funkcjonują od lat.

Luki w przepisach o e-sądzie działają na niekorzyść pozwanych.

Z informacji rzecznika praw konsumentów wynika, że tylko w powiatach strzeleckim, krapkowickim i kędzierzyńsko-kozielskim już ok. 30 osób padło ofiarą nieuczciwych firm windykacyjnych, działających poprzez e-sąd.

- Mieszkaniec Strzelec Opolskich dostał na przykład nakaz zapłaty rachunku przedawnionego o 6 lat, a rekordzista z Krapkowic aż o 9 lat - mówi rzecznik Małgorzata Płaszczyk.

Zgodnie z przepisami wszelkie rachunki przedawniają się po 3 latach, o czym wie każdy prawnik. Ale windykatorzy wykorzystują lukę w systemie, bo gdy sprawa trafi do e-sądu, ten nie bada, ile lat ma dług. Wystawia nakaz zapłaty automatycznie, a jeżeli pozwany na niego nie zareaguje, staje się on podstawą do egzekucji komorniczej.

Firmy windykacyjne domagają się też spłacania długów, których pozwany tak naprawdę nie ma. Tak było w przypadku mieszkańca Strzelec Opolskich. Zrezygnował z internetu, ale wciąż dostawał rachunki do zapłaty, bo ktoś się pomylił. W innej sprawie do e-sądu trafił dwa razy ten sam wniosek o uregulowanie długu. W tym przypadku nieuczciwa firma wykorzystała fakt, że e-sąd nie sprawdza, czy dług został spłacony. Luki w funkcjonowaniu tej instytucji działają niestety na niekorzyść pozwanych. Zdarzały się przypadki, że część z nich nie dostała pocztą wyroków (tak jak pani Krystyna z Dobieszowic). A skoro o sprawie nie wiedzieli, nie mieli możliwości, żeby się odwołać.

Jak to możliwe, że wyrok do nich nie dotarł? Otóż, w odróżnieniu od tradycyjnego sądu, ten elektroniczny nie weryfikuje informacji o miejscu zamieszkania pozwanego, a ten mógł się przeprowadzić. Inni z kolei nie składają sprzeciwów, bo bagatelizują pismo, uznając, że to pomyłka, albo uważają, że skoro nie ma pieczątek i podpisów, dokument jest nieważny. Tymczasem żadne stemple na postanowieniu e-sądu nie są wymagane. Przekonała się o tym mieszkanka Krapkowic, która z powodu błędu agenta ubezpieczeniowego miała opłacić OC za samochód w dwóch firmach jednocześnie.

- Wydawało mi się, że wyjaśniłam problem, tymczasem jeden z ubezpieczycieli przekazał sprawę do windykacji - opowiada kobieta. - A e-sąd wydał wyrok bez badania dowodów. Na szczęście w porę wysłałam sprzeciw.

Zbigniew Ćwiąkalski, były minister sprawiedliwości, który powołał do życia e-sąd, broni swojego pomysłu (patrz ramka obok). Pozytywnie o działalności tej instytucji wypowiada się także Ministerstwo Sprawiedliwości, które twierdzi, że przypadki wykorzystywania tej instytucji przez oszustów stanowią tylko margines wszystkich spraw. W biurze prasowym dowiedzieliśmy się, że resort planuje zmiany w przepisach, żeby uszczelnić luki w e-sądzie. Mimo obietnic nie otrzymaliśmy jednak konkretnej listy zmian, które miałyby być wdrożone.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3