Prawnicy z Uniwersytetu Opolskiego zasiądą w międzynarodowym sądzie rozstrzygającym sprawy dóbr kultury

Iwona Kłopocka-Marcjasz
Iwona Kłopocka-Marcjasz
Prof. dr hab. Piotr Stec i dr Alicja Jagielska-Burduk z UO na II Zjeździe Centrów Kategorii II i Katedr UNESCO w Paryżu.
Prof. dr hab. Piotr Stec i dr Alicja Jagielska-Burduk z UO na II Zjeździe Centrów Kategorii II i Katedr UNESCO w Paryżu. archiwum prywatne
Dwoje pracowników Instytutu Nauk Prawnych Uniwersytetu Opolskiego zostało arbitrami pierwszego międzynarodowego sądu arbitrażowego ds. sztuki w Hadze. To wielkie wyróżnienie, bo zasiada w nim tylko troje arbitrów z Polski.

W 2018 roku powstał międzynarodowy trybunał arbitrażowy i mediacyjny, wyspecjalizowany w rozstrzyganiu sporów dotyczących sztuki. To Sąd Arbitrażowy ds. Sztuki ("Court of Arbitration for Art" (CAfa). Jego celem jest prowadzenie postępowań na całym świecie w przedmiocie szerokiego spektrum sporów dotyczących sztuk wizualnych, w tym kwestii związanych z autentycznością, umowami i sporami dotyczącymi własności dóbr kultury, roszczeniami dotyczącymi praw autorskich, itp. CAfA działa na podstawie reguł postępowania Holenderskiego Instytutu ds. Arbitrażu, opracowanych na potrzeby sporów prawnych w sferze sztuki.

Idea powołania "Sądu Arbitrażowego ds. Sztuki" zrodziła się w głównej mierze z doświadczeń amerykańskich firm prawniczych i obserwowanych przez nie trudności związanych z wieloletnimi postępowaniami sądowymi, problemami dowodowymi w odniesieniu do skomplikowanych kwestii autentyczności przedmiotów artystycznych. Głównym inicjatorem powstania CAfA był William Charron, nowojorski adwokat. Ideę wsparli także specjalizujący się w tych dziedzinach prawnicy z Europy i USA. Opracowali oni reguły postępowania przed CAfA oraz kryteria, jakie muszą spełniać arbitrzy i mediatorzy.

Celem sądu arbitrażowego jest bowiem umożliwienie rozstrzygania sporów dotyczących sztuki w oparciu zarówno o wiedzę prawniczą, jak z zakresu kryminalistyki, ubezpieczeń, historii sztuki, konserwacji zabytków, a także praktykę organizacji międzynarodowych.

Rola CAfA wydaje się szczególnie istotna ze względu na rosnące znaczenie alternatywnych metod rozwiązywania sporów 30
w zakresie dóbr kultury. Na mocy decyzji sądu arbitrażowego zwrócono spadkobiercom m.in. jedno z najsłynniejszych i najdroższych w historii dzieł sztuki - obraz Gustava Klimta "Portret Adeli Bloch-Bauer I". Historia tego niezwykłego postepowania została przedstawiona w filmie "Złota Dama".

Przez specjalną komisję międzynarodową były także rozstrzygane kwestie odszkodowania za bezprawne ataki na dobra kultury, podczas wojny iędzy Etiopią i Erytreą (1998-2000).

Panele arbitrażowe, o mieszanym składzie (prawnicy, muzealnicy, historycy sztuki), prowadzą obecnie wiele spraw związanych z własnością dóbr kultury w sytuacjach tak skomplikowanych, jak mienie ofiar Holokaustu.

Rekrutacja i ocena aplikacji kandydatów ekspertów do bazy arbitrów i mediatorów CAfA trwała ponad rok. W jej wyniku na listę arbitrów w styczniu 2020 r. zostali przyjęci prof. Piotr Stec i dr Alicja Jagielska-Burduk z Instytutu Nauk Prawnych UO.

Od 2014 r. dr Alicja Jagielska-Burduk i dr Andrzej Jakubowski (INPr UO) są również na liście mediatorów UNESCO Międzyrządowego Komitetu ds. promocji zwrotu dóbr kultury do kraju pochodzenia lub ich restytucji w razie nielegalnego nabycia praw własności.

Opolskie UNESCO Chair to jedyna prawnicza katedra UNESCO w Polsce. W ostatnich dwóch latach sponsorowało powstanie bliźniaczych katedr na University of Technology Sydney i Renmin University w Pekinie (uczelni notowanych w światowych rankingach), a zespół wydaje czasopismo „Santander Art. & Culture Law Review,” stanowiące forum debaty międzynarodowych specjalistów z prawa dziedzictwa kulturowego oraz miejsce, w którym może być przedstawiony polski punkt widzenia w tych sprawach. Czasopismo to zostało w 2019 zakwalifikowane na listę SCOPUS.

Maseczki: konieczne czy nie? To musisz wiedzieć.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3