Wyszukiwarka wyborcza

Wybory Parlamentarne

Sprawdź, gdzie możesz zagłosować

Do wyborów pozostało

  • 01dzień
  • 15godz.
  • 07min.
Odwiedź serwis wyborczy 

Pomnik plebiscytu na Śląsku

Krzysztof Strauchmann
Krzysztof Strauchmann
Ciekawą pamiątką po plebiscycie jest głaz ustawiony przy szosie z Białej do Gostomi.
Ciekawą pamiątką po plebiscycie jest głaz ustawiony przy szosie z Białej do Gostomi. Krzysztof Strauchmann
95 lat temu mieszkańcy Górnego Śląska musieli wybierać między Polską a Niemcami.

20 marca minie 95. rocznica plebiscytu na Górnym Śląsku, który zdecydował o przebiegu polsko-niemieckiej granicy do wybuchu II wojny światowej. Na prawie 1,2 miliona głosujących, 59,5 procent opowiedziało się za Niemcami. W powiecie prudnickim, którego wschodnia połowa została włączona do obszaru plebiscytowego, poparcie dla Polski wyniosło 11,9 procent. Nawet we wsiach o polskich korzeniach (na przykład w Olbrachcicach, które do 1923 roku nosiły nazwę Olbrachcice Polskie), większość mieszkańców wybrała opcję niemiecką (w Olbrachcicach -411 za Niemcami, 82 głosy za Polską).

Ciekawą pamiątką po plebiscycie jest głaz z napisem upamiętniającym głosowanie 20 marca 1921, ustawiony jeszcze przed wybuchem II wojny światowej przy szosie z Białej do Gostomi w powiecie prudnickim. Podobne pomniki stawiano także w innych miejscach, gdzie czasowo, w latach 1918 - 1921, przebiegała granica plebiscytowa pomiędzy Niemcami a terenami spornymi, plebiscytowymi. O tym, jak zorganizowane było życie na terenie plebiscytowym, możemy się dowiedzieć z kroniki Olbrachcic.

W listopadzie 1918 roku, wraz z zakończeniem wojny, tereny plebiscytowe zostały wyłączone z niemieckiej administracji, także z organizacji poczty czy nadzoru szkolnego. Formalnie zarządzaniem tymi terenami zajmowała się Międzysojusznicza Komisja Rządowa i Plebiscytowa z siedzibą w Opolu. W terenie reprezentowały ją wojska okupacyjne. Na terenie powiatu prudnickiego włoski oddział stacjonował między innymi w Laskowicach. Włosi sprzyjali niemieckim działaczom plebiscytowym, Francuzi popierali Polaków. Pilnowanie porządku należało do mieszanej policji plebiscytowej, do której należeli początkowo zdemobilizowani żołnierze.

W połowie 1920 roku, jak pisze autor kroniki Olbrachcic, miejscowa droga do Białej została zamknięta. Pojawił się na niej punkt kontroli granicznej, wybudowano tymczasowe baraki. Na miejscu sprawdzano paszporty, a lokalny ruch dopuszczony był tylko w promieniu 5 kilometrów od granicy.

Samo głosowanie miało w Olbrachcicach dramatyczny przebieg, co relacjonuje autor kroniki, wyraźny zwolennik opcji niemieckiej. Niemcy aresztowali bezprawnie dwóch polskich działaczy, osoby miejscowe, choć mieszkające w Poznaniu, które przyjechały agitować za Polską. Przetrzymano je w barakach na przejściu granicznym.

W kwietniu 1921 roku, gdy ważyły się losy plebiscytu, grupa młodych mieszkańców Białej, zwolenników opcji niemieckiej, nielegalnie przekroczyła granicę i napadła na punkt kontroli granicznej. W odpowiedzi Włosi na krótko obstawili żołnierzami Olbrachcice. Po raz drugi w czasie III powstania śląskiego oddział z Białej napadł na baraki policji plebiscytowej. Aresztował i zabrał ze sobą ośmiu polskich funkcjonariuszy. Kronikarz nie pisze, jakie były później ich losy.

Korzystałem z kroniki Olbrachcic umieszczonej na stronie chrzastowice.opole.opoka.org

Wideo

Komentarze 4

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

h
hanek

nigdy się do tego nie przyznają dalej będą uczyć i opowiadać te bzdury z nadzieją że może ktoś w to uwierzy

G
Gość

" In der Heimat

     bin ich geboren,

          drum gab ich sie

              auch nicht verloren "

 

Plebiscyt na Górnym Śląsku -  Volksabstimmung in Oberschlesien

 

za Polską  479 359 osób za Niemcami  707 605 osób

 

Wynik demokratycznego głosowania nie spodobał sie Polsce,

więc nasłali terrorystow z Polski jak grupa Wawelberg, regularnych zołnierzy poprzebieranych w cywilne kabzoki. Wzięli paru Ślązaków

pod przymusem i rozpętali wojne bratobójczą, którą nazwali powstaniami.

O drugiej stronie, czyli Ślązakach w Selbstschutzu broniących Heimatu przed polską agresją jakoś nikt nie wspomni.

Byłby juz czas żeby te kłamstwa sprostować i odbrązowić.

C
Collonna

I znowu rozpocznie sie polska propaganda, bo zbliza sie 100-lecie tego plebiscytu.
Gdyby Prusy nie zwerbowali polskich roboli, to w ogole by go nie bylo.
Ale jak polowe tego narodu mozna bylo przekonac, ze Putin jest winny katastrofie smolenskiej,
to nie ma trudnosci z opowiadaniem bajek o powstaniach slaskich..

w
wiki

w czasie 1 powstania śląskiego mój pradziadek ze wszystkimi braćmi poszli walczyć z zielonymi ludzikami którzy wkroczyli  i wzniecając rozruchy chcieli oderwać ich ojczyznę do obcego państwa. dlatego jak opowiadali musieli walczyć pod górą świętej anny z regularną  armią która nazywa się dzisiaj powstańcami................

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3